انرامین ®
انرامین آبزیان ®
اورامین (ORS) ®
آدامین ®
آمپرامین پلاس ®
آنتی بیوتیک ها
بکامین®
پرمیکس ویتامین C
تیل مایکامین
داکسی آمین
کوکسیدیوز
فلورامین آبزیان

انرامین ®

انرامین

انروفلوکساسین 10%

شکل دارویی: محلول در آب

ترکیب: هر میلی لیتر از محلول انرامین حاوی 100 میلی‌گرم انروفلوکساسین پتاسیم می‌باشد.

شرایط نگهداری: در جای خشک و در دمای 10 تا 30 درجه سانتی‌گراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود.

بسته بندی: بطری های پلی اتیلنی 1 لیتری

موارد مصرف: درمان بیماری های عفونی ناشی از باکتریهای گرم مثبت، گرم منفی و مایکوپلاسماها در طیور.

موارد منع مصرف: در صورت وجود مقاومت دارویی به فلوروکینولون ها و عفونت های استرپتوکوکی از مصرف دارو پرهیز شود. همچنین همزمان با داروهای کلرامفنیکل، تتراسایکلین، ماکرولیدها، ضد التهاب های غیر استروئیدی و کاتیون های منیزیم و آلومینیوم مصرف نگردد.

دستور مصرف: 1 لیتر از محلول انرامین در 2000 لیتر آب آشامیدنی حل شده و طبق دستور دامپزشک مصرف شود.

زمان پرهیز از مصرف: 9 تا 11 روز پس از آخرین نوبت مصرف دارو.

موارد احتیاط: از این دارو زمانی استفاده شود که سایر آنتی بیوتیک ها موثر نبوده ( مقاومت ایجاد شده باشد) و مصرف دارو توسط دامپزشک و تست آنتی‌بیو‌گرام تایید شده باشد.

 فارماکولوژی :

انروفلوکساسین آنتی بیوتیک سنتتیکی است که در گروه کینولون ها قرار می گیرد. واژه (QUINONE) مربوط به ساختارهای حلقه داری است که آروماتیک بوده و خواص شیمیایی بسیار دارند. خانواده آنتی بیوتیکی کینولون ها نیز به واسطه اشتقاق خود از این هسته به نام Quinolone معروف می باشد. فلوروکینولون با مهار دو آنزیم توپوایزومراز  IIیا همان gyrase DNA و توپوایزومراز IV در متابولیسم DNA باکتری اختلال ایجاد می کنند. در ارگانیسم های گرم منفی gyrase DNA هدف اصلی است، در حالی که اخیراً ثابت شده است که در باکتری های گرم مثبت توپوایزومراز IV هدف اصلی است. اختلال در عملکرد این آنزیم ها سبب اختلال در فرآیند همانندسازی می شود. آسیب ایجاد شده در DNA  غیر قابل بازگشت بوده و در نهایت موجب مرگ سلول باکتری می شود. از آنجاییکه  DNA GYRASE باکتری ها و پستانداران با یکدیگر متفاوت هستند، کینولون ها فعالیت سلول های پستانداران را تحت تاثیر قرار نمی دهند.

در سال  1988 تجویز انروفلوکساسین در حیوانات به عنوان اولین فلوروکینولون در ایالات متحده به تصویب رسید. فلورکینولون هایی که امروزه در بازار دامپزشکی مورد مصرف هستند، جذب خوراکی خوب، توزیع و نفوذ پذیری بالای بافتی و نیمه عمر بالایی دارند. در آزمایشات MIC ثابت شده است که فلورکینولون ها با سرعت بالایی خاصیت باکتریوسایدی خود را نشان داده و همچنین قادر بوده اند در محیط in vivo اثرات سوء باکتری ها (Post Antibiotic Effect  یا PAE) را در بدن محدود کنند. انروفلوکساسین در ساختار خود دارای گروه سیکلوپروپیل می باشد. حضور این گروه در ساختار فلورکینولون ها (مثل انروفلوکساسین، دانوفلوکساسین و پرادوفلوکساسین) خاصیت ضدباکتریایی آن ها را هم بر علیه باکتری های گرم مثبت و هم بر علیه باکتری های گرم منفی تقویت می کند. همچنین انروفلوکساسین نسبت به سایر فلورکینولون ها مثل سیپروفلوکساسین، یک گروه متیل اضافه دارد. این گروه متیل باعث می شود که انروفلوکساسین نسبت به سایر فلورکینولون ها جذب خوراکی بالاتری داشته باشد که این مزیت موجب افزایش فراهمی زیستی انروفلوکساسین می شود.

فلوروکینولون فعالیت بسیار عالی در شرایط in vitro در برابر طیف گسترده ای از باکتری های گرم منفی هوازی، از جمله انتروباکتریاسه، اکتینوباسیلوس، منهمیا همولیتیکا و گونه پاستورلا  از جمله پاستورلا مولتی سیدا دارند. آنها همچنین در برابر بوردتلا ، بروسلا، کلامیدیا.، مایکوپلاسما و … فعالیت خوبی نشان می دهند. فلوروکینولون همچنین در برابر مایکوباکتریوم های سربع الرشد جدا شده از سگ و گربه، نیز فعال هستند.

انروفلوکساسین به شدت محلول در چربی بوده و در اغلب بافت ها و آبسه ها به غلظت درمانی میرسد. تصفیه دارو از طریق دستگاه ادراری و گوارشی است که 50 درصد از دارو از طریق کلیه ها دفع می شود. انروفلوکساسین علیه طیف وسیعی از باکتری های گرم مثبت و گرم منفی، کلامیدیا، ریکتزیا و گونه های مایکوپلاسما موثر می باشد. تجویز خوراکی انرامین در طیور از طریق آب آشامیدنی با سرعت و غلظت مناسب در جذب و فراهمی زیستی 90% گزارش شده است.

تفاوت استفاده نمک سدیم با  نمک پتاسیم در فرمولاسیون انروفلوکساسین

در فرمولاسیون انرامین از هیدروکسید پتاسیم به جای هیدروکسید سدیم استفاده می شود. زیرا هیدروکسیدپتاسیم در کیفیت و  فراهمی زیستی محصول نهایی تاثیر بسزایی دارد. در فرمولاسیون برندهای معتبر جهانی (از جمله Bayer، با نام تجاری Baytril ) نیز از هیدروکسیدپتاسیم استفاده می شود. هیدروکسید پتاسیم علیرغم قیمت بالاتری که دارد، به دلیل تاثیر بهتر در سرعت و وسعت بهبودی، از لحاظ اقتصادی نیز مقرون به صرفه تر است.

تاثیر چشمگیر کیفیت آب در زیست فراهمی انروفلوکساسین:

سختی آب بر اساس میزان املاح Ca2+ و Mg2+ موجود در آب تعریف می شود. این یون ها با مولکول های صابون ترکیب شده و باعث کاهش تولید کف می شوند. تحقیقات مختلف ثابت کرده اند که میزان سختی آب فارم در میزان زیست فراهمی انروفلوکساسین کاملاً تاثیرگذار است (راسل؛ 1992، واگس؛ 1977، سومانو و گوتیرز؛ 2000). سومانو و گوتیرز (2000) در تحقیقات خود ثابت کرده اند که میزان سختی آب در میزان حداکثر غلظت پلاسمایی (Cmax) انروفلوکساسین در جوجه های گوشتی تاثیرگذار است. نمودار بالا نتایج تحقیقات سومانو و همکاران (2004) را نشان می دهد. در این نمودار غلظت سرمی و زمان فعالیت انروفلوکساسین 10% خوراکی در 5 گروه مختلف جوجه های گوشتی بررسی شد:

گروه 1: آب بسیار سخت (ppm 195)، گروه 2: آب سخت (ppm 175)، گروه 3: آب سخت (ppm 120)، گروه 4: آب با سختی متوسط (ppm 65)، گروه 5: آب نرم (ppm 16.5)

همچنین  Csmax  در این گروه ها در نمودار زیر قابل مشاهده است:

از برآیند نمودار های بالا مشخص است که درجه سختی آب با زیست فراهمی انروفلوکساسین نسبت عکس دارد. علت این پدیده تقابل یون های سخت آب با مولکول های انروفلوکساسین است. این تقابل روی فعالیت ضد باکتریایی انروفلوکساسین تاثیر چندانی ندارد اما جذب دارو از دستگاه گوارش را کاهش می دهد (سومانو و همکاران، 2004). بنابراین در مناطقی که میزان سختی آب بیشتر است استفاده از برندهایی که حلالیت مطلوب تری داشته باشند توصیه می شود.

منابع:  

  1. ارزیابی کارایی آنتی بیوتیک فلورامین (فلورفنیکل) در کنترل و درمان شیوع طبیعی بیماری کلی باسیلوز در واحد های پرورش طیور گوشتی، گروه تحقیق و توسعه شرکت داروسازی و مکمل سازی آمینه گستر، مجله اولین کنگره علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست ایران.
  2. دارونامه دامپزشکی. ویرایش سوم. ترجمه دکتر سید محمد فقیهی، دکتر حمید رضا گندمی ثانی. جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران. 1392.
  3. Hooper DC, Wolfson JS: Mechanism of quinolone action and bacterial killing, in Hooper DC, Wolfson JS (eds): Quinolone Antimicrobial Agents, ed 2. Washington DC, American Society for Microbiology: 53 – 75, 1993.
  4. Shen LL: Quinolone – DNA interaction, in Hooper DC, Wolfson JS (eds): Quinolone Antimicrobial Agents, ed 2. Washington DC, American Society for Microbiology: 77 – 95, 1993.
  5. Morais Cabral JH, Jackson AP, Smith CV, Shikotra N, Maxwell A, Liddington RC: Crystal structure of the breakage-reunion domain of DNA gyrase. Nature Vol 388 / 28: 903 – 906, 1997.
  6. Antimicrobial therapy in veterinary medicine / [edited by] Steeve Giguère, John F. Prescott, Patricia M. Dowling. – 5th ed. p. cm
  7. Russel, I. D. 1992 Proper water medication with good water Poultry Dig. 51:40–48.
  8. Sumano, L. H., and O. L. Gutie´rrez. 2000. Problema´tica del uso de la enrofloxacina en la avicultura en Me´xico. Vet. 2:137–145.
  9. Wages, D. P. 1997. Propermedication procedures. Poultry Dig. 56:18–19.
  10. Sumano et al., Influence of Hard Water on the Bioavailability of Enrofloxacin in Broilers, 2004 Poultry Science 83:726–731.

انرامین آبزیان ®

انرامین آبزیان

انروفلوکساسین 10%

ترکیب: هر میلی لیتر از محلول انرامین حاوی 100 میلی‌گرم انروفلوکساسین پتاسیم می‌باشد.

شرایط نگهداری: در جای خشک و در دمای 10 تا 30 درجه سانتی‌گراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود.

بسته بندی: بطری های پلی اتیلنی 1 لیتری

موارد مصرف: انرامین برای درمان عفونت های سیستمیک مختلف باکتریایی در آبزیان استفاده می شود.

دستور مصرف: بیماری های باکتریایی: 5/2 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در خوراک روزانه به مدت 10 روز.

درمان فرونکولوزیس: 10 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در خوراک روزانه به مدت 10 روز.

ماهیان آکواریومی: 2 میلی گرم در هر لیتر آب آشامیدنی به همراه 50% جایگزینی آب در هر روز به مدت 5 روز

زمان پرهیز از مصرف: 11 روز پس از قطع دارو.

موارد احتیاط: این دارو تنها برای ماهیان آکواریوم و استخرهای پرورش ماهی استفاده میشود.

فارماکولوژی :

انروفلوکساسین آنتی بیوتیک سنتتیکی است که در گروه کینولون ها قرار می گیرد. واژه (QUINONE) مربوط به ساختارهای حلقه داری است که آروماتیک بوده و خواص شیمیایی بسیار دارند. خانواده آنتی بیوتیکی کینولون ها نیز به واسطه اشتقاق خود از این هسته به نام Quinolone معروف می باشد. فلوروکینولون با مهار دو آنزیم توپوایزومراز  IIیا همان gyrase DNA و توپوایزومراز IV در متابولیسم DNA باکتری اختلال ایجاد می کنند. در ارگانیسم های گرم منفی gyrase DNA هدف اصلی است، در حالی که اخیراً ثابت شده است که در باکتری های گرم مثبت توپوایزومراز IV هدف اصلی است. اختلال در عملکرد این آنزیم ها سبب اختلال در فرآیند همانندسازی می شود. آسیب ایجاد شده در DNA  غیر قابل بازگشت بوده و در نهایت موجب مرگ سلول باکتری می شود. از آنجاییکه  DNA GYRASE باکتری ها و پستانداران با یکدیگر متفاوت هستند، کینولون ها فعالیت سلول های پستانداران را تحت تاثیر قرار نمی دهند.

در سال  1988 تجویز انروفلوکساسین در حیوانات به عنوان اولین فلوروکینولون در ایالات متحده به تصویب رسید. فلورکینولون هایی که امروزه در بازار دامپزشکی مورد مصرف هستند، جذب خوراکی خوب، توزیع و نفوذ پذیری بالای بافتی و نیمه عمر بالایی دارند. در آزمایشات MIC ثابت شده است که فلورکینولون ها با سرعت بالایی خاصیت باکتریوسایدی خود را نشان داده و همچنین قادر بوده اند در محیط in vivo اثرات سوء باکتری ها (Post Antibiotic Effect  یا PAE) را در بدن محدود کنند. انروفلوکساسین در ساختار خود دارای گروه سیکلوپروپیل می باشد. حضور این گروه در ساختار فلورکینولون ها (مثل انروفلوکساسین، دانوفلوکساسین و پرادوفلوکساسین) خاصیت ضدباکتریایی آن ها را هم بر علیه باکتری های گرم مثبت و هم بر علیه باکتری های گرم منفی تقویت می کند. همچنین انروفلوکساسین نسبت به سایر فلورکینولون ها مثل سیپروفلوکساسین، یک گروه متیل اضافه دارد.  

منابع:  

  1. دارونامه دامپزشکی. ویرایش سوم. ترجمه دکتر سید محمد فقیهی، دکتر حمید رضا گندمی ثانی. جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران. 1392.
  2. Hooper DC, Wolfson JS: Mechanism of quinolone action and bacterial killing, in Hooper DC, Wolfson JS (eds): Quinolone Antimicrobial Agents, ed 2. Washington DC, American Society for Microbiology: 53 – 75, 1993.
  3. Shen LL: Quinolone – DNA interaction, in Hooper DC, Wolfson JS (eds): Quinolone Antimicrobial Agents, ed 2. Washington DC, American Society for Microbiology: 77 – 95, 1993.

اورامین (ORS) ®

اورامین (ORS)

شکل فیزیکی: پودر محلول در آب

 ترکیب: هر گرم حاوی 145 میلی گرم کلرید سدیم، 40 میلی گرم کلرید پتاسیم، 165 میلی گرم سدیم سیترات و دکستروز 650 میلی گرم می باشد.

موارد مصرف: مصرف این دارو به منظور جبران کاهش آب و الکترولیت های بدن در موارد اسهال حاد و استرس های حمل و نقل توصیه می شود. مصرف این دارو به طور خاص در موارد بروز اسهال در دام های بسیار جوان (گوساله های زیر 3 ماه) توصیه می شود.

مقدار و روش مصرف: 25 گرم پودر ORS را در یک لیتر آب آشامیدنی حل کرده و متناسب با وزن دام 1 تا 5/1 لیتر، سه نوبت در روز و به مدت 3 تا 4 روز خورانده شود.یا طبق دستور دامپزشک مصرف شود.

زمان پرهیز از مصرف: ندارد.

شرایط نگهداری: در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم نگهداری شود. دور از دسترس کودکان نگهداری شود.

بسته بندی: ساشه های 100 گرمی

اسهال در گوساله

اسهال اغلب منجر به از دست دادن آب بدن و الكتروليت ها مي شود و در اكثر موارد  در سن 3 تا 16 روزگي رخ مي دهد. عوارض مختلفي در نتيجه اسهال پديدار مي شود كه مي توان به از دست دادن مايعات بدن و كاهش حجم خون، عدم تعادل الكتروليت ها و اسيدوز، شوك و مرگ حيوان اشاره كرد. عوامل بروز اسهال عفوني گوساله را میتوان به دو دسته تقسیم نمود، آنهايي كه باعث ترشح مقادير زيادي مايعات و الكتروليت ها از روده مي شوند مانند  K99 E. Coli و آنهايي كه باعث كاهش جذب مواد از روده مي شوند؛ از قبيل سالمونلا، روتا ويروس، كورونا ويروس و گونه هاي ديگر اشرشيا كلي.

شناسايي اسهال

در بحث اسهال، موضوع اصلي شناسايي زود هنگام و درمان حيوان مبتلا مي باشد. گوساله هايي كه مقادير قابل توجهي آب از دست داده اند، داراي پوستي با قابليت ارتجاعي ضعيف مي باشند. هنگامي كه پوست اين گوساله ها را مي كشيم اغلب اوقات بيشتر از 3 ثانيه طول مي كشد تا به حالت اوليه خود باز گردد. اين گوساله ها داراي دهاني خشك و لثه اي سفيد، گوشهايي سرد و چشم هاي گود رفته هستند. از ديگر مواردي كه مي تواند به شناسايي اسهال كمك كند، مي توان به غلظت پايين گلوكز خون و كاهش دماي بدن (كمتر از 7/37 درجه سانتي گراد) اشاره نمود. سطح الكتروليت هاي خون (سديم، پتاسيم، بيكربنات و كلريد) كاهش مي يابد و به طور معكوس عملكرد اندام ها به ويژه قلب را تحت تأثير قرار مي دهند. اين حيوانات به طور مشخص افسرده مي باشند.

مهمترین اثر اسهال، از دست دادن آب و بیکربنات، یون های سدیم و پتاسیم خون و سایر مایعات بدن می باشد. وقتی که عامل بیماری زا موجب آسیب روده می شود، بدن گوساله تلاش می کند که آن را خنثی کند و عامل بیماری را از بین برده و دفع کند. مدفوع گوساله های  مبتلا به اسهال پنج تا ده برابر بیش از گوساله های سالم حاوی آب می باشد. وقتی که آب اضافی در مدفوع دفع می شود، بدن حیوان دچار بی آبی مفرط می گردد و ممکن است در مدت چندین ساعت بر اثر بی آبی و یا افزایش اسیدیته خون بمیرد.

گوساله های بیمار را به محض تشخیص بیماری، با الکترولیت خوراکی اورامین درمان کنید.

در درمان گوساله علاوه بر برطرف کردن عامل بیماریزا، باید سریعاً آّب و الکترولیت ها و انرژی لازم را تامین نمود تا مواد مغذی از دست رفته جبران گردد. در صورتی که گوساله دهیدراته دیر درمان شود و بی آبی شدید رخ دهد مجبور خواهیم شد آب و الکترولیت ها را از طریق وریدی به حیوان برسانیم.

از آنجا که مهمترین نشانه های اسهال، بی آبی بدن و از دست دادن الکترولیت ها و اسیدوز می باشد، که ناشی از خروج آب از سلولها و مایعات بدن به دستگاه گوارش است، لذا مطمئناً مهمترین و موثرترین درمان، جایگزین کردن این مایعات و الکترولیت های ضروری برای بدن گوساله است. از دست دادن آب والکترولیتها در اسهال به صورت تصاعدی شدت می یابد. در مراحل ابتدایی و ملایم بیماری، گوساله هنوز می تواند بایستد و به خوبی می تواند آب و الکترولیت را بخورد. با پیشرفت بیماری، دهیدراته شدن شدت می یابد و گوساله ضعیف و بی حال می شود و تمایل خود را برای مصرف اختیاری مایعات، چه از طریق شیر مادر و چه از طریق آب و الکترولیت ها از دست می دهد.

در صورت خوراندن اورامین به موقع و به دفعات کافی، گوساله ضعیف نخواهد شد و دمای بدنش حفظ می شود و توانایی خوردن و نوشیدن را حفظ می کند.

استفاده خیلی دیرهنگام از اورامین موجب ضعف و بی حالی گوساله می شود و یا مصرف به دفعات کم موجب می شود که گوساله بیش از آنچه که مایعات را می نوشد، آنها را از طریق اسهال دفع کند و بیماری وخیم تر می شود.

به جز مواردی که از آغاز، اسهال خیلی شدید است در موارد معمولی اسهال، در صورت استفاده مناسب و به موقع از اورامین نیاز به سرم تراپی نخواهد بود.

درمان های دیگری در کنار مصرف آب و الکترولیت ها انجام شده است. استفاده از محافظت کننده هایی مانند پکتین که از دیواره دستگاه گوارش در برابر سموم و آنزیم ها حفاظت می کنند نیز توصیه شده است. مکانیسم اثر این دسته از دارو ها کند کردن سرعت حرکت مواد در لوله گوارش و جذب سموم و خارج نمودن آنها از دستگاه گوارش می باشد.

قبلاً مرسوم بود که در درمان اسهال از داروهایی که موجب کاهش حرکات روده می شوند استفاده شود که این کار بر مبنای این فرضیه بود که افزایش حرکات دستگاه گوارش موجب اسهال می گردد. امروزه می دانیم که اکثر میکروارگانیسم های ایجاد کننده اسهال موجب کاهش حرکات روده می شوند و در حقیقت استفاده از این نوع داروها صحیح نمی باشد.

آنتی بیوتیک ها نیز به طور وسیعی در درمان اسهال گوساله ها استفاده می شوند. این داروها می توانند هم به صورت خوراکی و هم سیستمیک استفاده شوند. اما مصرف آنتی بیوتیک ها به تنهایی کافی نمی باشد.

روتا ویروس و کورونا ویروسها اصولاً تحت تاثیر آنتی بیوتیک ها قرار نمی گیرند و همچنین پاسخ کریپتوسپوریدیا – مانند اکثر کوکسیدیا ها  به آنتی بیوتیک ها نسبتاً ضعیف و یا منفی است .سروتیپ K99 اشرشیا کولای که یکی از عوامل رایج در اسهال گوساله است در صورت تامین آب و الکترولیت ها و انرژی برای گوساله، توسط حیوان کاملاً دفع می شود. فرم های تهاجمیE. Coli و سالمونلا که در بافت روده رخنه می کنند و موجب عفونت عمومی در بدن گوساله می شوند، پاسخ بهتری به مصرف سیستمیک آنتی بیوتیک ها نشان می دهند. از آنجایی که این عوامل بیماریزا عمدتاً عملکرد نرمال دستگاه گوارش را مختل می کنند. این موضوع جای سوال است که به چه میزان آنتی بیوتیک خوراکی از روده جذب می شود تا کارایی لازم برای مقابله با عفونت را داشته باشد. به علاوه مصرف خوراکی آنتی بیوتیک ها فلور طبیعی روده را تغییر می دهد و در برخی موارد می تواند زمینه لازم برای ایجاد عفونت های قارچی را مهیا کند.

اخیراً استفاده از محصولات بیولوژیک طبیعی برای بازسازی مجدد جمعیت باکتریایی مستقر در روده برای درمان اسهال گوساله پیشنهاد شده است. محصولات حاوی لاکتوباسیلوس یا استرپتوکوکوس فاسیوم امروزه در بازار موجود می باشند. مفید بودن این محصولات هنوز قابل بحث است ولی مشخص شده است که در اسهال طولانی و یا وقتی که آنتی بیوتیک خوراکی بمدت طولانی مصرف می شود این ترکیبات مفید می باشند.

مصرف مایعات حاوی الکترولیت ها در صورتی که به دفعات لازم و به محض تشخیص زود هنگام بیماری انجام شود، هنوز هم موثرترین درمان برای گوساله های مبتلا به اسهال می باشد. مهمترین وظیفه، تشخیص به موقع گوساله های مبتلا می باشد که در این حالت این گوساله ها به سرعت به درمان پاسخ می دهند. از آنجا که گوساله های بیمار معمولاً ضعیف و دارای درجه حرارت پایین هستند باید از آن ها مراقبت بیشتری انجام گیرد. در این موارد، تامین محل گرم و خشک و مواد مغذی ضروری برای گوساله ضروری می باشد. درمان های دیگری نیز ممکن است توصیه شود ولی اهمیت آنها خیلی کمتر از اهمیت تامین آب و الکترولیت ها می باشد.

منبع:

  1. Stoltenow, C. Dyer, N. 2013. Calf diarrhea. North Dakota State University.

آدامین ®

آدامین®

  محلول خوراکی ویتامین    AD3E

ترکیب :

ترکیبات مقدار واحد
Vit A 100000 IU/ml
Vit D3 20000 IU/ml
Vit E 10 mg/ml

موارد مصرف طیور:

– افزایش تولید، رشد و بهبود ضریب تبدیل.

– تنظیم روند کلسیفیکاسیون و بهبود اسکلت بندی.

– افزایش مقاومت در برابر بیماری ها.

– افزایش پاسخ ایمنی و کاهش عوارض ناشی از استرس.

– تقویت باروری و قابلیت جوجه درآوری.

موارد مصرف دام:

جهت پیشگیری و درمان علائم کمبود ویتامینهای  E، D3،A  از جمله اختلالات رشد و استخوان سازی، استئومالاسی، ریکتز، اختلالات غیرعفونی دستگاه تولیدمثل، ضعف های عضلانی و دام های زمین گیر، بیماریهای مخاطی دهان و چشم ، رفع اسپاسم و گرفتگی های عضلانی ، اختلالات بینایی از قبیل شب کوری و کراتینه شدن قرنیه چشم، التهاب های روده ای، ناراحتی های پوستی و دوره نقاهت بیماری مصرف می گردد.

مقدار و روش مصرف :

طیور : 1 لیتر محلول آدامین در 1000 لیتر آب آشامیدنی به مدت 5 – 3 روز متوالی.

گوسفند و بز: 1 لیتر محلول آدامین در 1000 لیتر آب آشامیدنی به مدت 5 – 3 روز متوالی.

گوساله و اسب : 2 لیتر محلول آدامین در 1000 لیتر آب آشامیدنی به مدت 5 – 3 روز متوالی. ( یا طبق تجویز دامپزشک )

بسته بندی : محلول خوراکی آدامین® در بطری پلی اتلینی سفید با Cap نارنجی رنگ حاوی 1000 میلی لیتر محلول بسته بندی می شود.

موارد احتیاط :

دور از دسترس کودکان نگهداری شود. جهت مصرف روزانه محلول تازه تهیه گردد و محلول تهیه شده برای استفاده های بعدی ذخیره نگردد.

شرایط نگهداری : در جای خشک و در درمای 10 تا 30 درجه سانتیگراد نگهداری شود.

موارد منع مصرف :  ندارد

عوارض جانبی :  گزارش نگردیده است .

زمان پرهیز از مصرف : ندارد

مکانیسم عمل و مطالعات انجام شده:

ویتامین A : در روند شکل گیری و حفظ عملکرد بافت اپی تلیال غشاء مخاطی مؤثر بوده و نقش مهمی را در باروری و روند اسپرماتوژنز و رشد استخوان ها و مقاومت بدن  و بینایی ایفاء می کند.

در مطالعات مختلفی نقش مثبت ویتامین A در سیستم ایمنی و تولید پادتن در جوجه ها گزارش شده است.  به طوریکه وجود ویتامین A  با دز بالا درجوجه ها سبب افزایش 2 تا 5 برابر سطح پادتن در سرم در مقایسه با گروههایی که فاقد ویتامین A بودند ، شده بود. سطح بالای ویتامین A در جیره به میزان 60000 IU/kg   سبب افزایش سطح پادتن در سرم و فعالیت بیگانه خواری سلول های ایمنی در جوجه شده بود. این اثرات تابع حضور ویتامین E  در جیره نیز می باشد  (Tengerdy,1977). در مطالعه ای مؤثر بودن ویتامین A  در نگهداری و رشد اندامهای لمفی ( تیموس و بورس) بررسی و نشان داده شد که در جیره های حاوی سطوح پایین ویتامین A ، رشد این اندامها دچار آسیب و اختلال گشته بود (Davis , 1983).

 ویتامین D3تنظیم و تصحیح متابولیسم کلسیم و فسفات را در خون انجام داده و نقش مهمی در جذب کلسیم و فسفات از روده بر عهده دارد و در حیوانات جوان تر و در حال رشد برای توسعه طبیعی اسکلت و دندان ها ضروری می باشد.

Mattilaو همکاران (۲۰۰۴) آزمایشی را با عنوان اثرات جیره های غنی شده با ویتامین D2و D در تخم مرغ، تولید و وضعیت پرنده انجام دادند. نتایج نشان داد که جیره هایی که با ویتامین D3 مکمل شدند نسبت به جیره های مکمل شده با ویتامینD2 حجم ویتامین D زرده تخم مرغ را بطور موثری افزایش داده بودند. ویتامین D3قدرت استخوان را بهتر کرده بود.

ویتامین E : ساختمان آلفا – توکوفرول یک ترکیب هتروسیکلیک می باشد که از یک هسته کرومان و یک زنجیره جانبی متصل به آن تشکیل شده است و هر واحد بین المللی آن برابر با یک میلی گرم دی ال – آلفا توکوفرول استات است. جذب ویتامین E  از طریق تشکیل میسل در مجرای روده صورت می گیرد. پایداری ویتامین E بسیار پایین است. برای افزایش ثبات ویتامین E ، دی ال – آلفاتوکوفرول استات در جیره های غذایی طیور تجاری اضافه می گردد. این ویتامین در تنظيم اكسيداسيون سلولي و متابوليسم كربوهيدراتها، كراتين عضلات و گليكوژن نقش دارد. این ویتامین نقش مهمی در رشد و باروری، افزایش مقاومت بدن همچنین در حفظ ثبات ویتامین A داشته و به طور کلی به عنوان یک آنتی اکسیدان طبیعی مطرح می باشد.

محققین در مطالعه ای اثرات ویتامین E در سیستم ایمنی طیور را بررسی و نشان دادند که در اثر مصرف ویتامین E، تولید اینترفرون مقاوم به اسید در اثر ایجاد عفونت ویروسی و باکتریایی  افزایش می یابد ( Franchini et al , 1990). علاوه بر این ویتامین E  با تقویت سیستم ایمنی، اثرات سوء سموم قارچی را بر روی سیستم ایمنی کاهش می دهد (Prakash et al , 2004) و باعث افزایش فعالیت بیگانه خواری ماکروفاژ در مراحل اولیه رشد جوجه های گوشتی می شود ( Konjufca et al , 2004).

منابع:

  1. دارونامه دامپزشکی، انتشارات جهاد دانشگاهی ‌واحد تهران، دیناگری آلن, سیدمحمد فقیهی, حمیدرضا گندمی‌ثانی (1393). 1028 صفحه.
  2. Hamdy, A. H., et al. “Therapeutic effect of optimal lincomycin concentration in drinking water on necrotic enteritis in broilers.” Poultry Science4 (1983): 589-591.
  3. Konjufca, V. K., et al. “Influence of dietary vitamin E on phagocytic functions of macrophages in broilers.” Poultry Science9 (2004): 1530-1534.
  4. Mattila, P., J. Valaja, L. Rossow, E. Vena¨la¨inen and T. Tupasela. 2004. Effect of Vitamin D2- and D3-Enriched Diets on Egg Vitamin D Content, Production, and Bird Condition During an Entire Production Period. Poult. Sci. 83:433–۴۴۰٫
  5. Meluzzi, A., et al. “Effects of dietary vitamin E on the quality of table eggs enriched with n-3 long-chain fatty acids.” Poultry Science4 (2000): 539-545.
  6. Shultz, Susanne, et al. “Diclofenac poisoning is widespread in declining vulture populations across the Indian subcontinent.” Proceedings of the Royal Society of London B: Biological SciencesSuppl 6 (2004): S458-S460.
  7. TENGERDY, ROBERT P., and JANE C. BROWN. “Effect of vitamin E and A on humoral immunity and phagocytosis in E. coli infected chicken.” Poultry Science 56.3 (1977): 957-963.

آمپرامین پلاس ®

آمپرامین پلاس

ترکیب: هر کیلوگرم آمپرامین پلاس® حاوی 250 گرم آمپرولیوم هیدروکلراید و 16 گرم اتوپابات می باشد.

موارد مصرف: آمپرامین پلاس® بعنوان کوکسیدیواستات در جوجه های گوشتی، پولت های مادر و تخمگذار و بوقلمون بکار می رود.

مقدارو روش مصرف:

جوجه های گوشتی: 500 گرم آمپرامین پلاس® در یک تن دان بطور مداوم تا 3 روز قبل از کشتار

بوقلمون: 500 گرم آمپرامین پلاس® در یک تن دان بطور مداوم تا سن 10-8 هفتگی

موارد عدم مصرف: در طیور تخمگذار که تخم آنها به مصرف انسان می رسد منع شده است.

تداخلات دارویی: در جیره های با مقادیر بالای کولین مصرف نشود. همراه با سایر داروهای ضدکوکسیدیوز مصرف نگردد.

زمان پرهیز از مصرف: جوجه های گوشتی: 3 روز قبل از کشتار

شرایط نگهداری: در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم نگهداری شود. دور از دسترس کودکان نگهداری شود.

بسته بندی: پاکت 10 کیلوگرمی، سطل 5 و10 کیلوگرمی

 فارماکولوژی:

پرولیوم و اتوپابات از دسته ی داروهای ضد کوکسیدیوز شیمیایی می باشند. آمپرولیوم یک مشتق 4 تایی پیریمیدینی است که به عنوان آنتاگونیست ویتامین B1 یا تیامین عمل میکند. به همین دلیل گیرنده های تیامین را بلوکه کرده و بدین ترتیب جذب تيامين را که کوفاکتور چندین آنزیم دکربوکسیلاز است در كوكسيديا مختل می کند. این ترکیب بر روی شیزونت کوکسیدیا مؤثر است، در نتیجه از تولید مروزوایت ممانعت به عمل می آورد. همچنین بر مراحل جنسی و اووسیتهای هاگ زا نیز موثر است. آمپروليوم علیه عفونت آيمريا آسرولينا، آيمريا ماكزيما، آيمريا نكاتريس و آيمريا تنلا بسيار مؤثر است.

آمپرولیوم در آب بسیار خوب حل میشود ولی جذب این دارو از طریق خوراکی بسیار کم است و این جذب بسیار پایین باعث شده است که آمپرولیوم در میان سایر داروهای ضد کوکسیدیوز از مزیت” نداشتن زمان پرهیز از مصرف” قبل ازكشتار برخوردار باشد. همچنین آمپرولیوم یکی از بی خطر ترین داروهایی است که به صورت گسترده در صنعت طیور مورد مصرف است، حتی چندین برابر دوز توصیه شده آن هم خطری برای گله ایجاد نمی کند. تنها ممکن است موجب کمبود تیامین در میزبان شود که با مصرف مکمل کاملاً قابل کنترل است. مصرف ترکیبی آمپرولیوم با اتوپابات به مراتب موثرتر است زیرا بعضی گونه های آیمریا از جمله آيمريا ماكزيما نسبت به آمپرولیوم کمی مقاوم شده اند. به همین دلیل مصرف داروی ترکیبی آمپرامین بسیار مؤثر و دارای طیف اثر وسیع تر می باشد. ترکیب و مکانیسم اثر اتوپابات کاملاً متفاوت است.

ترکیب اتوپابات شامل یک حلقه فنیل است. این ترکیب از خانواده آروماتیک های تک حلقه ای بوده و خاصیت آنتاگونیستی با پارا آمينوبنزوئيك ( PABA)  دارد. شباهت ساختاری اتوپابات با ترکیب PABA سبب ایجاد اختلال در متابولیسم اسید فولیک شده و سنتز اسيد فولیک را در تک یاخته بلوكه ميكند.

اتوپابات نیز داروی بسیار کم خطری است و عملکرد ضد کوکسیدیوزی بسیار قوی بویژه  علیه گونه های روده ای آیمریا از جمله آیمریا برونتی،  آيمريا آسروولينا و آيمريا ماكزيما دارد. پیک فعالیت این دارو در روز چهارم چرخه انگل است.

تحقیقات متعدد عملکرد موثر این دارو را اثبات کرده اند. در ادامه عملکرد ضد کوکسیدیوزی این دارو در درمان گله های مبتلا در قالب نمودار نشان داده شده است. Waletzky در سال 1970 چند معیار را برای ارزیابی فعالیت ضد کوکسیدیایی داروها معتبر دانست که مهم ترین آنها عبارتند از: افزایش وزن، مصرف خوراک، ضریب تبدیل غذایی و میزان اووسیت دفع شده که این معیار ها در این نمودارها بررسی شده اند

 نتایج نمودارهای بالا با نتایج تحقیقات انجام شده توسط محققین مختلف مطابقت دارد. در مطالعاتي كه توسط Ryley در سال 1967 انجام شد؛ آمپروليوم اضافه شده به دان در دوز 125 ppm  به طور متوسط عليه آيمريا نكاتريس، آيمريا برونتي، آيمريا ميواتي و آيمريا ماكسيما مؤثر بود اما عليه آيمريا تنلا و آيمريا آسرولينا بسیار مؤثر بود. Morrison و همكاران در سال 1967 ثابت کردند كه تركيب 125 ppm  آمپروليوم+ 4 ppm  اتوپابات، عليه عفونت آيمريا آسروولينا، آيمريا ماكزيما، آيمريا نكاتريس وآيمريا تنلا بسيار مؤثر است. معيارهاي این محققان جهت سنجش اثر ضد كوكسيديايي، اثر بر ميزان مرگ و مير، وزن گيري، درجه ي جراحات روده و تعداد اووسيت دفعي بود.

 منابع:

  1. Bahadoran, S. Shekarchian, S. Pirali, Kh and Karimi I. The comparative effect of two chemical coccidio static drug on growth performance and oocyst shedding of broilers challenged by Eimeria. Clinical veterinary sciences. Vol.6/No.1. Spring & Summer 2012.
  2. Vinay Kant, et al. Anticoccidial Drugs Used in the Poultry: An Overview. Science international. Vol. 1/ No. 7. 2013.
  3. Waletzky, E; Poultry anticoccidial agent: Survey of parameters for evaluation. Exp. Parasitol; 1970; 28:164-168.
  4. Morrison, W.D; Ferguson, A.E; Connel, C. and McGregor, J.K; Efficacy of various drugs for the prevention of experimentally induced coccidiosis in chickens. Poultry Sci; 1967; 46:391-96.
  5. Ryley, J.F; Methylbenzoquate, a new wide-spectrum coccidiostat for chickens. British Vet. J; 1967; 123:513-20.

آنتی بیوتیک ها

آنتی بیوتیک ها

کاربرد آنتی بیوتیک ها در تغذیه

آنتی بیوتیک ها سالهاست که برای مقاصد دامپزشکی در حیوانات مزرعه مورد استفاده قرار می گیرند. بعضی از آنان بخصوص ترکیباتی که برای کنترل عفونت باکتریایی دستگاه گوارش بکار میروند منجر به تکامل ترکیباتی شده اند که در حال حاضر بطور گسترده مورد استفاده اند و به طور اختصاصی به عنوان محرکهای رشد فعال در دستگاه گوارش شناخته می شوند.  مهمترين اثرات آنتي بيوتيك هاي محرك رشد در دام و طيور اثراتي است كه آنها بر فلور ميكروبي دستگاه گوارش مي گذارند.

مهمترين اثرات مثبت آنتي بيوتيك های محرک رشد را مي توان به ترتيب زير خلاصه كرد:
– از بين بردن و يا مختل كردن رشد باكتري هاي پاتوژن
– بهبود جذب مواد مغذي از طريق كاهش ضخامت اپي تليوم روده
– كاهش تحرك (Motility) مواد غذایی در دستگاه گوارش
– افزايش راندمان استفاده از مواد مغذي
– كاهش رشد ميكروارگانيسم هاي مولد آمونياك و يا ساير تركيبات ازته سمي
– افزايش قابليت دسترسي و يا جذب برخي از مواد مغذي
– پيشگيري از بروز برخي بيماري هاي عفوني در دستگاه گوارش
– تحريك سنتز برخي ويتامين ها و يا ساير فاكتورهاي رشد

اهمیت آنتی بیوتیک ها در تولیدات  دام و طیور:
آنتی بیوتیک ها به دو طریق در تولیدات دام و طیور استفاده می شوند:
۱ در سطوح پائین تغذیه ای:

در سطح پایین تغذیه ای مصرف دوزهای درمانی آنتی بیوتیک ها در جلوگیری از بیماریهای باکتریایی موثر است و همچنین سبب افزایش نرخ رشد و  بازده غذایی می شود اثرات آنتی بیوتیک ها در افزایش نرخ رشد هر گونه ی حیوانی متفاوت است و علاوه بر بهبود ضریب تبدیل، افزایش نرخ رشد و اضافه وزن، میزان شیوع اسهال در دامهای جوان بویژه دامهایی که از آغوز محروم شده اند را کاهش می دهد. استفاده از دوزهای پایین تغذیه ای آنتی بیوتیک ها در خوراک دام و طیور در ایالات متحده عملی متداول است و در غذای اکثر طیور، خوک، گاو گوشتی و شیری این کشور از آنتی بیوتیک استفاده می شود. در واقع استفاده از آنتی بیوتیک در جیره از اوایل دهه ی ۱۹۵۰ آغاز شد که بدون استفاده از آنها امکان جلوگیری از بیماریهای عفونی ممکن نبود.

۲ در سطوح بالای تغذیه ای:

 استفاده از سطوح بالای خوراکی آنتی بیوتیک ها در درمان بیماریها  متداول است زیرا در کنترل بعضی بیماریها نیاز به دوزهای مصرفی بالاتری در دوره های کوتاه مدت  است. در کنترل تب شیر گاو، آناپلاسموسیس، آنتریت باکتریایی در خوک، بیماریهای تنفسی و اسهال، تیفوئید و هزاران بیماری دیگر، استفاده از آنتی بیوتیک ها با مصرف دوزهای بالاتری از آنها، درمان را میسر می کند و همچنین استفاده از دوزهای بالای آنتی بیوتیک ها برای درمان استرس حاصل از انتقال حیوانات و سازگاریشان با محیط جدید سودمند است. هر ساله در ایالات متحده بیش از ۶ میلیون پوند آنتی بیوتیک مصرف می شود که هزینه ی ۲۵۰ میلیون دلاری برای دولت دارد. بطور تقریبی در جیره ۸۰ % طیور، ۷۵ % خوک ها، ۷۵% گوساله های شیری و ۶۰ % گاوهای گوشتی در این کشور از آنتی بیوتیک استفاده می شود. در کل آنتی بیوتیک ها برای هر دوی تولیدکنندگان و مصرف کنندگان از نظر اقتصادی مزیت و بهره دارد. مصرف آن ها هزینه تولید فرآورده های دامی و طیوری را کاهش داده و بطور جزئی قیمت گوشت گاو و طیور برای مصرف کننده نیز کاهش می یابد.

برخي از نتايج بدست آمده از اثرات استفاده آنتي بيوتيك ها بر عملكرد دام و طيور كه توسط محققان مختلف گزارش شده است به شرح زير می باشد:
–  بهبود رشد و ضريب تبديل غذايي در خوك
– بهبود رشد و ضريب تبديل غذايي در مرغ گوشتي
–  بهبود كيفيت لاشه
–  بهبود توليد ( شير، تخم مرغ، پشم و راندمان باروري )
–  كنترل بيماري هاي مزمن و افزايش رفاه (Welfare) براي دام

-كاهش دفع نيتروژن و فسفر به محيط زيست و آلودگي زيستي

مقاومت آنتی بیوتیکی چیست؟

مقاومت آنتی بیوتیکی توانایی باکتری ها یا سایر میکروب هاست که به اثرات آنتی بیوتیک مقاومت نشان می دهد.

مقاومت آنتی بیوتیکی هنگامی اتفاق می افتد که باکتری ها راهی که موجب حذف یا کاهش اثرات داروها، مواد شیمیایی یا سایر عواملی که موجب کنترل یا جلوگیری از عفونت ها می شوند  را تغییر  دهند.

اگر آنتی بیوتیک ها بیش از حد مجاز و یا نادرست مورد استفاده قرار گیرند خطر اینکه باکتریها مقاوم شوند و آنتی بیوتیک در مقابل گونه های باکتریایی کمترین تأثیر را داشته باشد وجود دارد.

بسته بندی منحصر به فرد محلول های خوراکی:

بسته بندی محصولات شرکت آمینه گستر از جنس پلی اتیلن با دانسیته بالا (HDPE) است.

پلی اتیلن نوعی پلیمر است که پایین ترین نقطه ذوب را برابر با 80 درجه سانتیگراد داراست. سطح آن با آب خیس نمی شود و در برابر نفوذ بخار آب مقاومت عالی دارد.

ظروف پلی اتیلن به سه گروه تقسیم می شوند: LLDPE یک کوپلیمر پلی اتیلن سبک خطی می باشد . LDPE پلیمر با دانسیته پایین می باشد و HDPE پلیمر با دانسیته بالا می باشد.

HDPE پلی اتیلن سنگین یا همان پلی اتیلن با چگالی بالا (941%) تا (959%) و مات و غیر شفاف است از اینرو جهت حفاظت دارو از نور مناسب می باشد.

HDPE پلی اتیلن با چگالی سنگین نوعی پلیمر می باشد که نفوذ ناپذیری بسیار خوبی در برابر رطوبت و نفوذپذیری بالا در برابر اکسیژن دارد که باعث جلوگیری از رشد قارچ ها و میکروارگانیسم های بی هوازی می شود. HDPE مقاومتش در برابر روغن و مواد شیمیایی نیز بسیار بالاست. تمام این ویژگیها شرایط بهینه جهت جلوگیری از ایجاد هرگونه آسیب در ترکیب دارویی را تامین می کند.

بکامین®

بکامین®

B Complex

محلول خوراکی

 ترکیبات :

واحد مقادیر ترکیبات
میلی گرم 10 Vit B1
میلی گرم 5 Vit B2
میلی گرم 4 Vit B6
میکروگرم 10 Vit B12
میلی گرم 50 نیاسین آمید
میلی گرم 5 دکسپنتنول

موارد مصرف :

پیشگیری و درمان عوارض ناشی از کمبود ویتامین های گروه B در دام و طیور مانند کاهش ضریب تبدیل غذایی، کم خونی، عوارض عصبی حرکتی، اختلالات گوارش و بی نظمی در واکنشهای متابولیک استفاده می شود. در صورت بروز علائم کمبود یک یا چند مورد آنها مصرف مجموعه کامل این گروه از ویتامین های گروه B توصیه می گردد. به طور کلی ویتامینهای گروه B جهت افزایش مقاومت عمومی بدن در بیماریهای عفونی در دام و طیور مصرف می گردد.

مقدار و روش مصرف :

طیور : یک لیتر از محلول ب – کمپلکس در 1000 لیتر آب آشامیدنی طیور به مدت 7 – 5 روز متوالی می باشد.

اسب و گاو : 30 میلی لیتر از محلول خوراکی بکامین در آب آشامیدنی روزانه حل کرده تا رفع علائم کمبود، مصرف شود.

گوسفند و بز : 5 تا 10 میلی لیتر از محلول بکامین در آب آشامیدنی روزانه حل کرده تا رفع علائم کمبود، مصرف شود .

بسته بندی :  یک لیتری در بطری پلی اتلین

موارد مصرف، فارماکولوژی و مطالعات انجام شده:

ویتامین های گروه B در تشکیل آنزیمها دخالت داشته و برای سوخت و ساز چربی ها، پروتئین ها و کربوهیدراتها که در رشد طبیعی بافت های عضلانی و عصبی نقش دارند، ضروری می باشند. ویتامین B1 و B3 در فرآیند تولید انرژی در سلول دخیل هستند کمبود تنها یکی از ویتامین های گروه B بندرت رخ می دهد. با اینحال در چنین مواردی تجویز همگی آنها کمبود احتمالی مابقی ویتامین ها را کاهش خواهد داد.

ویتامین B1: تیامین قدیمی ترین ویتامینی است که با بیماری بری بری 2600 سال قبل از میلاد شناخته شده است. اجکمن (1897) اشاره نموده که جوجه های مبتلا به پلی نوریتیس هنگام تغذیه با برنج بدون پوسته علایمی مشابه با بری بری در انسان نشان دادند.

ويتامين B1 براي بيوسنتز استيل كولين در پايانه هاي عصبي و پايداري غشا ميلين سلولهاي عصبي ضروري مي باشد. تیامین برای رشد و فعالیت طبیعی اعصاب ضروری است. کمبود آن باعث اختلال در کار سیستم عصبی و فلجی می گردد. احتیاجات جوجه های جوان بیشتر از مرغان بالغ است ولی به علت اینکه قسمت اعظمی از جیره آنها را غلات تشکیل می دهند به کمبود آن مواجه نمی شوند. بیشتر گیاهان و بافت های حیوانی منابع غنی از تیامین هستند.

 ریبوفلاوین ویتامین B2: در بین ویتامین های گروه B محلول در آب و مقاوم به حرارت ویتامین B2 با داشتن توانایی مقاومت نسبت به حرارت از ویتامین B1 متمایز می شود. ریبوفلاوین به 3 شکل دی نوکلئوتید آزاد، بصورت فلاوین منو نوکلئوتید (FMN) و فلاوین آدنین دی نوکلئوتید (FAD) که دو مشتق کوآنزیمی هستند، یافت می شود. ریبوفلاوین فقط به میزان کمی در آب حل شده، ولی براحتی در محلول قلیایی رقیق یا اسید قوی محلول است. در شرایط اسیدی یا خنثی در مقابل حرارت مقاوم و در محلول قلیایی ناپایدار بوده و به تخریب نوری بویژه تحت شرایط مرطوب کاملاً حساس است.

ويتامينB2 براي حفظ و پايداري غشاهاي مخاطي و غشا ميلين اعصاب محيطي مورد نياز است. این ویتامین در آب حل می شود و یکی از ویتامین هائی است که در جیره های معمولی کمبود آن بیشتر مشهود است، به همین دلیل جیره های معمولی بایستی با مکمل های ریبوفلاوین تکمیل شوند. جوجه هائی که با کمبود این ویتامین مواجه هستند رشد کمتری دارند و به یک نوع شلی به نام فلجی خمیدگی ناخن ها مبتلا می شوند، کمبود این ویتامین در جیره مرغان مادر سبب کاهش جوجه دهی می شود.

نیاسین: از لحاظ شیمیایی ساده ترین ویتامین است که دارای فرمول شیمیایی O₂N₅CH می باشد. اسید نیکوتنیک و نیکوتین آمید (نیاسین آمید) فعالیت ویتامینی یکسانی داشته و بصورت اسید آزاد در بدن به آمید تبدیل می شوند. نیکوتین آمید در قالب بخشی از دو کو آنزیم نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید (NDA) و نیکوتین آمید آدنین دی نوکلئوتید فسفات (NADP) فعالیت می کند. هر دو شکل سفید رنگ، توده کریستاله بدون بو، محلول در آب و الکل بوده و در مقابل حرارت، هوا و قلیا مقاوم هستند، بنابراین در خوراکها کاملاً پایدارند. نیاسین آمید یکی از رایج ترین شکل های نیاسین مصنوعی است که در جیره طیور استفاده می شود. نیکوتین آمید در اتر محلول است، در صورتی که اسیدنیکوتینیک در اتر حل نمی شود.

نیاسین آمید (نیاسین) (B3) در کارکرد متابولیک آنزیم های حاوی  NADوNADPدر واکنشهای اکسیداسیون- احیا نقش اساسی دارد. این ویتامین برای رشد ضروری است. در جیره هایی که قسمت اعظم آنها را ذرت تشکیل می دهد، کمبود این ویتامین بیشتر مشهود است. زیرا اولاً ذرت دارای مقدار ناچیزی نیاسین است و ثانیاً مقدار تریپتوفان آن نیز کم است، لذا امکان تبدیل این اسیدآمینه به نیاسین ضعیف است. کمبود این ویتامین سبب کاهش رشد و بروز پروسیس می شود. التهاب زبان و دهان، کاهش اشتها، کاهش رشد پرها و به هم خوردن تعادل بدن از دیگر علائم کمبود این ویتامین است. متابوليسم اين ویتامین كبدي و نيمه عمر آن در حدود 45 دقيقه است. اثر نیاسین در كاهش غلظت كلسترول پس از چند روز و در كاهش غلظت تري گليسيريد پس از چند ساعت شروع مي شود.

پیریدوکسین (B6): شکل مصنوعی پیریدوکسین خالص به صورت هیدروکلراید وجود دارد، که در محلول الکل و استون بصورت پلاکتهای سفید یا میله های ریشه مانندی دیده می شود. در مقابل حرارت، اسیدها و بازها پایدار است، ولی در محیط های اکسید کننده ملایم به آسانی به پیریدوکسیک اسید تبدیل می شود.

ويتامين B6 براي اتصال آهن در هموگلوبين و ايجاد هموگلوبين داراي نقش اساسي مي باشد. حالت کوآنزیمی این ویتامین پیریدوکسال فسفات PLP است که در حضور فسفات و به کمک آنزیم پیریدوکسال کیناز از پیروکسیدین، پیریدوکسال و پیریدوکسامین (اشکال مختلف B6) بدست می آید و نقش بسیار مهمی در واکنش های بیوشیمیایی دارد. از جمله متابولیسم پروتئین (اسیدهای آمینه)، انتقال دهنده های عصبی (اسید گاما آمینوبوتیریک،سروتونین و…)، گلیکوژن فسفریلاز و … ویتامین B6 ضروری است. کمبود شدید این ویتامین باعث عدم تعادل در راه رفتن، حرکت در هر جهت بدون اراده، تشنج و مرگ می گردد. در طیور بالغ کاهش اشتها، کم شدن سریع وزن و مرگ دیده می شود. کمبود جزئی این ویتامین باعث کاهش تخمگذاری و جوجه دهی می گردد.

اسید پانتوتنیک: مولکولهای اسید پانتوتنیک یا کوآنزیم A به وسیله آنزیمهای خاص به اجزای مختلف تجزیه می شوند. تهاجم فسفاتاز روده ای موجب تولید پانتین، آدنوزین و اسیدفسفریک می شود. تجزیه توسط آنزیم کبدی اگر ماده اولیه پانتوتینک و اگر ماده اولیه به آزادی آن از کوآنزیم است. شکل آزاد اسید پانتوتنیک ناپایدار و چسبنده بوده و به آسانی توسط اسیدها و حرارت از بین می رود. در آب محلول است، در اتر نسبتاً حل می شود، ولی در بنزن و کلروفرم نامحلول است. پانتوتنات کلسیم شکل خشک ویتامین است که بطور تجاری استفاده می شود. اسید پانتوتنیک در خوراک ها بصورت باند شده وجود دارد که بیشتر به شکل کوآنزیم A می باشد ولی شکل آزاد آن نیز یافت می شود. اسید پانتوتنیک قبل از جذب باید طی فرآیندهای گوارش از شکل باند شده آزاد شود. احتمالاً این ویتامین توسط انتشار از دستگاه گوارش جذب شده و در بافت پوششی به کوآنزیم A و سایر ترکیبات که این ویتامین گروه عامل آنهاست تبدیل می شود. طیور مقادیر کمی اسید پانتوتنیک در بدن خود ذخیره می کنند که بیشتر آن در سلولهای قرمز خون به شکل کوآنزیم A یافت می شود.

ویتامین ب۵ برای متابولیسم کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها ضروری است و در سنتز هورمون‌ها نقش دارد. کمبود این ویتامین باعث کاهش رشد و تغییر وضع ظاهری پرها می گردد. همچنین ضایعاتی پوسته دار در اطراف دهان و چشم و مقعد ظاهر می شود. در شرایط حاد بیماری جوجه ها روی پاها می نشینند. کمبود این ویتامین در جیره مرغان مادر جوجه دهی را کاهش می دهد و تلفات اولیه جوجه ها افزایش می یابد.

ویتامین B12: ویتامین B12 نام عمومی گروهی از ترکیباتی است که فعالیت B12 دارند. آدنوزیل کوبالامین و متیل کوبالامین شکل های طبیعی ویتامین هستند در حالی که سیانوکوبالامین یک محصول مصنوعی است که دارای قابلیت دسترسی و پایداری بالاست. ویتامین B12 یک ماده بلورین قرمز جاذب الرطوبه است که در آب و الکل محلول ولی در استون کلروفوم و اتر نامحلول است. عوامل اکسیداسیون و احیاء و در معرض نور خورشید بودن فعالیت آنرا از بین می برند. چون این ویتامین در برابر حرارت کاملاً پایدار است، اتلاف آن از طریق فرآوری خوراک اندک است.

تمام طيور به ويتامين B12 احتياج دارند ولي نياز جوجه هاي در حال رشد و مرغان تخمگذار به اين ويتامين حياتي است. اين ويتامين تنها در منابع حيواني وجود دارد و در گياهان يافت نمي شود . از بقاياي تخميري توسط باكتري ها مقداري ويتامين B12  بوجود مي آيد. طيوري كه در روي بستر پرورش مي يابند مقدار قابل توجهي از ويتامين B12 مورد نياز خود را از طريق مدفوع بدست مي آورند. جيره مرغاني كه در قفس نگهداري مي شوند بايستي مقدار بيشتري ويتامين B12 داشته باشد .

در ساختمان ويتامين B12 مقداري كبالت وجود دارد و اين تركيب تنها منبع حاوي كبالت در تك معده اي ها است . اگر جيره نشخوار كنندگان حاوي مقداري كبالت باشد آنها قادرند كه ويتامين B12 مورد نياز خود را در اثر فعاليت ميكروارگانيزم هاي سيرابي بدست آورند .كمبود B12 رشد و راندمان تبديل غذا را كاهش مي دهد. سبب تلفات جنيني و در نتيجه كاهش جوجه دهي مي گردد. همچنين كمبود اين ويتامين سبب بروز نوعي كم خوني مي شود .بين اين ويتامين، اسيد فوليك و بعضي از ويتامين هاي ديگر رابطه و اثر متقابل وجود دارد. اين ويتامين در انتقال اسيد پانتوتنيك در بدن دخالت دارد.

مورد احتیاط : پس از باز شدن درب بطری، محتویات در طی مدت 60 روز باید مصرف گردد. داروی آماده مصرف حداکثر ظرف مدت 24 ساعت مصرف نمایید.

شرایط نگهداری : در محل خشک و خنک  در دمای پایین تر از 25 درجه سانتی گراد دور از نور نگهداری شود و از یخ زدگی محافظت گردد.

موارد منع مصرف: مورد خاصی گزارش نشده است.

عوارض جانبی: مورد خاصی گزارش نشده است.

تداخلات دارویی: مورد خاصی گزارش نشده است.

مدت زمان پرهیز از مصرف گوشت، شیر و تخم مرغ: هیچگونه محدودیت زمانی گزارش نشده است.

منابع:

  • تغذیه مرغ اسکات، (1384). مولفان: جان سامرز، استون لسون. مترجمان: جواد پوررضا، قربانعلی صادقی، مهران مهری .نشر ارکان، 688 صفحه.
  • Edvards, H. M. and et al. 2005. Effect of the Level of Cholecalciferol Supplementation of Broiler Breeder Hen Diets on the Performance and Bone Abnormalities of the Progeny Fed Diets Containing Various Levels of Calcium or 25-Hydroxycholecalciferol1. Poultry Science 84:1593–1603.
  • Coskun, E. 1998. Effects of Dietary Levels of Vitamin A on the Egg Yield and Immune Responses of Laying Hens. Poultry Science 77:542–546.
  • Atencio, A. 2005. Twenty-Five Hydroxycholecalciferol as a Cholecalciferol Substitute in Broiler Breeder Hen Diets and Its Effect on the Performanceand General Health of the Progeny. Poultry Science 84:1277–1285.
  • Kenny, M. Breeder nutrition and chick quality. International Hatchery Practice — Volume 19 Number 4.

 

 

 

پرمیکس ویتامین C

پرمیکس ویتامین C

ترکیب: هر 1000 گرم از این محصول حاوی 150 گرم ویتامین C می باشد.

شکل دارویی: پودر مخلوط با خوراک

موارد مصرف: در دامهای جوان جهت تقویت سیستم ایمنی و بهبود رشد.

مقدار و روش مصرف:

  • طیور: 1 الی 2 کیلوگرم از پرمیکس با یک تن دان مخلوط گردد.
  • گوساله: 2 الی 5 کیلوگرم از پرمیکس در یک تن دان مخلوط گردد.
  • اسب: 1/5 الی 2 کیلوگرم پرمیکس با یک تن دان مخلوط گردد.
  • ماهی: 1/5 الی 3 کیلوگرم پرمیکس با غذای نیمه مرطوب مخلوط گردد.
  • سگ و گربه: طبق دستور دامپزشک مصرف شود.

بسته بندی: پاکت 10 کیلوگرمی

 فارماکولوژی:

 ویتامین ها و مواد معدنی برای بالا بردن سطح سلامتی در رژیم غذایی گله هایی که تراکم بالایی دارند استفاده می شوند. به عبارت دیگر استفاده از ویتامین ها در جیره غذایی یکی ار راهکار های مناسب پرورش در شرایط متراکم می باشد. ویتامین C که اسید آسکوربیک نیز نامیده می شود، ناپایدارترین ویتامین محلول در آب است و یکی از مواد مغذی مهم در پرورش دام، طیور و ماهی به حساب می آید. این ویتامین در ساخت هورمون های استروئیدی موثر بوده و مقاومت بدن را در برابر استرس و عفونت ها افزایش می دهد. حفظ سیستم کارآمد دفاعی برای بهبود رشد و نیز بالا بردن مقاومت در برابر عوامل استرس زای محیطی و عوامل بیماریزا، از اهمیت زیادی برخوردار است. ویتامین C به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی، در حفاظت سلول ها در برابر آسیب اکسایشی و همچنین در کاهش استرس ناشی از تراکم، گرما و جابجایی نقش مهمی را بازی می کند.

تاثیر تجویز ویتامین C در گونه های مختلف هم در شرایط استرس و هم در شرایط طبیعی در تحقیقات مختلف بررسی شده است که نتایج حاصله از این بررسی ها به صورت جمع بندی شده در ادامه ذکر می گردد.

آبزیان: در پرورش ماهی بیش از 50 درصد هزینه های پرورش به غذا اختصاص دارد. از این رو می توان با جیره مناسب سبب اقتصادی شدن امر پرورش شده و علاوه بر بهبود شاخص های رشد، کارایی تغذیه را نیز افزایش داد. هدف اصلی مطالعات تغذیه ایی با تبدیل غذای ماهی به گوشت در زمان کوتاه و به همراه سود و مزایای اقتصادی دنبال می شود. یکی از اقلام غذایی که از نظر کمی جزء ضروری و مهم جیره آبزیان تلقی می گردد، ویتامین C است که نقش های متابولیکی متعددی در متابولیسم بدن ماهی دارد. در تحقیقات مختلف نقش سودمند ویتامین C بر شاخص های رشد به طور گسترده گزارش شده است.

برای مثال تاثیر این ویتامین در ماهی خاویاری استرلیاد (Acipenser ruthenus) که یکی از گونه های با ارزش خانواده تاسماهیان است، در نمودارهای زیر گزارش شده است.

همان طور که در نمودار مشخص است، سطوح ویتامین استفاده شده در جیره روی فاکتورهای رشد تاثیرگذار بوده و اختلافات معنی دار ایجاد کرده است. در مطالعات دیگر که روی سایر گونه های ماهی نیز انجام شده، نتایج مشابه گزارش شده است. به عنوان مثال فلاحتکار و همکاران (1385) در مطالعه ایی روی فیل ماهیان که با مقادیر مختلف ویتامین C طی 16 هفته تغذیه شده بودند، اختلافات معنی داری را بین وزن کسب شده در تیمارهای مختلف مشاهده نمودند. Affonso و همکاران (2004) با بررسی سطوح ویتامین C با مقادیر 350، 400، 500، 600 و 800 میلی گرم در کیلوگرم، بر رشد ماهیان جوان Brycon amazonicus با وزن متوسط اولیه 55 گرم و طی 2 ماه، دریافتند که بیشترین وزن به دست آمده در ماهیان تغذیه شده با جیره حاوی 800 میلی گرم در کیلوگرم ویتامین C به دست آمد و این افزایش معنی دار بود.

 طیور: در گله های طیور نیز جهت مقابله با عوارض ناشی از استرس های گرمایی، واکسیناسون، بیماری های عفونی و همچنین حفظ میزان تولید تخم مرغ در مرغان تخمگذار و نطفه دهی مطلوب در گله های مادر، ویتامین ث نقش مهمی دارد. تاثیر چشمگیر ویتامین C در کاهش عوارض ناشی از استرس در تحقیقات زیادی در گونه های مختلف طیور و  تحت استرس های مختلف، گزارش شده است؛ که در اینجا نگاهی اجمالی بر نتایج آن ها خواهیم داشت.

یکی از تنش های رایج در گله های طیور گرما است. در شرایط گرمسیری، تنش گرمائی در طیور رخ می دهد که نتیجه آن دشوار بودن امکان دستیابی به تولیدات کافی از طیور به دلایل متعددی از جمله کاهش مصرف خوراک، کاهش وزن، کاهش کیفیت لاشه و افزایش تلفات است.

ويتامين  C (اسيد آسكوربیک) همانند یك عامل احياكننده عمل مي كند و بهترين ماده ضد اكسيداسیون محلول در آب طبیعی مي باشد و بر عليه پراكسيداسيون و صدمات رادیكال هاي آزاد به سلول و غشاهای سلولی عمل كرده و در هيدروكسيلاسيون موادي همانند پرولين، تايروزين و بعضي مواد حد واسط هورمون هاي استروئيدي بخش قشری غده فوق کلیوی و سوخت و ساز دخالت دارد. ويتامين Cمی تواند در شرایط تنش گرمايي به ویژه همزمان با تزريق واکسن بر اثرات منفي ناشی از تنش گرمايي غلبه کند و موجب تقويت سيستم ايمني و دفاعي در جوجه هاي گوشتي در شرايط تنش گرمايي گردد. اين ويتامين به علت دخالت در سنتز و ترشح استروئيدها، موجب كاهش دماي بدن، افزايش خوراك مصرفي، كاهش تلفات، افزايش وزن بدن و کاهش ضريب تبديل خوراكی مي شود. به عبارت ديگر اين ويتامين با تنظيم دماي بدن طيور در شرايط تنش گرمايي باعث بهبود عملكرد طيور مي گردد. افزودن ویتامین C به جیره جوجه های گوشتی موجب کاهش  7/41 درصدی میزان تلفات جوجه می گردد. همچنین استفاده از این ويتامين در جيره جوجه هاي گوشتي باعث افزايش در برخي از اجزاي لاشه مانند درصد لاشه، درصد گردن و گوشت سینه شده و در مقابل موجب كاهش درصد چربي محوطه بطني مي شود. در نمودار های زیر برخی از این نتایج قابل مشاهده است.

نمودارهای بالا اثر استفاده از ویتامین C در شرایط تنش گرمای را نشان دادند. در سایر استرس های موجود در گله های طیور اعم از حمل و نقل، واکسیناسیون، عفونت و … که در دوران پرورش اکثر گله ها را درگیر می کند نیز تاثیرات مشابه این ویتامین گزارش شده است. همچنین در گله های تخمگذار نیز استفاده از ویتامین C در شرايط تنش زا بسيار مورد مطالعه قرار گرفته است و گزارشات Coates در 1984و Hornig و همکاران  در 1984 نيز حاكي از بهبود عملكرد و توليد تخم مرغ در اثر مصرف اين ويتامين مي باشد. Mc Dowell در 1989 گزارش کرده است که ویتامین C با پيشگيري از ترشح هورمونهاي كورتيكواستروئيدي از بروز تنش جلوگيري مي كند كه اين مي تواند بر عملكرد پرنده، توليد تخم مرغ و نيز در كاهش تلفات موثر واقع شود.

از جنبه خصوصيات داخلي تخم مرغ هم كيفيت زرده و سفيده خيلي مطرح است. عواملي نظير مدت زمان انبارداري تخم مرغ، دما، سن پرنده، سويه مرغ، تغذيه (پروتئين، اسيدهاي آمينه جيره و محتواي آنزيمي خوراكها)، بيماري ها، مكمل ها، قرار گرفتن در معرض گاز آمونياك، پر ريزي اجباري و استفاده از داروها مي توانند بر كيفيت سفيده موثر واقع شوند. كشاورز اعلام كرد استفاده از ويتامين C می تواند کیفیت سفیده را بهبود بخشد. در مورد تاثیر این ویتامین بر زرده تخم مرغ نیز اطلاعات اعلام شده توسط Gey  در 1998 مبین تاثیر مثبت این ماده بر کیفیت زرده می باشند.

دام: طبق تحقیقات انجام شده توسط Padilla در 2005، مکمل سازی با ویتامین C اثرات سودمندی بر گاوهای شیری در طی استرس گرمایی دارد. در موجوداتی مانند انسان، پریمات ها، خوکچه هندی، پرندگان، خفاش و ماهی ها که قادر به سنتز ویتامین C نیستند، نقش این ویتامین و نیاز به دریافت آن در تمام دوران زندگی چشمگیر است. نشخوارکنندگانی مانند گاو و گوسفند قادر به سنتز ویتامین C در کبد از گلوکز هستند. بنابراین سال ها محققان بر این اعتقاد بودند که نشخوارکنندگان نیازی به ویتامین C ندارند. اما اخیرا در تحقیقات مختلف ثابت شده است که در هنگام مواجهه با شرایط استری در دام ها، مکمل سازی با ویتامین C نقش بسزایی در فعالیت سیستم ایمنی دام داشته و شرایط بدنی دام را برای مقابله با استرس شدیدا تقویت می کند. در ادامه نمودارهایی مشاهده می شود که نقش تیمار با ویتامین C را در افزایش پارامترهای خونی (به ویژه گلبول های سفید) و کاهش پارامترهای استرس( مثل کورتیزول) در گوسفندانی که با استرس گرمایی مقابله می کردند به وضوح نشان میدهد.

در نمودار اول نقش برجسته ویتامین C در کاهش کورتیزول و گلوکز خون در استرس گرمایی کاملا مشهود است. Downs و همکاران در سال 1975 بیان کردند که افزایش که افزایش غلظت پایه کورتیزول خون حیوانات نشان می دهد که حیوان تحت شرایط استرس زا قرار گرفته و کاهش غلظت کورتیزول خون در استرس، نشانه سازگاری حیوان به استرس می باشد. Alvarez و همکاران در 1973 گزارش کردند که افزایش گلوکز خون در شرایط استرس نیز به دلیل تاثیر هورمون های گلوکوکورتیروئید و افزایش گلوونئوژنز در کبد است، و کاهش آن نیز نشانه کاهش گلوونئوژنز و سازگاری حیوان با شرایط تنش زا می باشد.

افزایش قابل توجه گلبول های سفید نیز نشانه آمادگی ایمنی بسیار بالاتر در گروه تیمار شده است. افزایش گلبول های قرمز در گروه تیمار به دلیل نقش ویتامین C در خونسازی است؛ زیرا :

  1. جذب آهن در حضور ویتامین C افزایش می یابد.
  2. همچنین این ویتامین می تواند آهن فریک را به شکل فرو احیا کند.
  3. از طرفی ویتامین C به عنوان آنتی اکسیدان غشای گلبول های قرمز را در برابر خطرات اکسیداسیون حفظ می کند.

افزایش هماتوکریت در زمان استرس گرمایی، نشانه مکانیسم عادت پذیری دام به گرما است. دام به این طریق آب مورد نیاز برای روندهای خنک سازی بدن از طریق تعریق را تامین می کند.

از جمع بندی تمام مطالب ذکر شده می توان به این نتیجه رسید که مکمل ویتامین C نقش برجسته ایی در افزایش کیفیت مکانیسم های عادت پذیری با شرایط استرس در دام ها دارد. از این رو هرچند این ویتامین در حالت طبیعی در بدن نشخوار کننده ساخته می شود، اما از آنجاییکه در مواجهه با شرایط استرس، مکانیسم های ساخت ویتامین در بدن حیوان به خوبی فعالیت نمی کنند و از طرفی نیاز حیوان به این ترکیب نیز در شرایط تنش بالاتر است، پس مصرف این مکمل به ویژه در شرایط استرس برای دام ضروری می باشد.

 منابع:

  1. Dabrowski, K. (1990) Absorption of ascorbic acid and ascorbic sulfate and ascorbate metabolism in Common carp (Cyprinus carpio L.). J Comp Physiol 160: 549-561
  2. Merchie, G., Lavens, P., Sorgeloos, P. (1997) Optimization of dietary vitamin C in fish and crustacean larvae: a review. Aquaculture. 155: 165-181.
  3. Panush, R.S., Delafuente, J.C. (1985) Vitamins and immuno competence. J Nutr. 45: 97-123.
  4. Kasumyan A.O., 1999. Olfactory taste senses in sturgeon behavior. Journal of Ichthyology, 15:228-232.
  5. Sandens K., 1991. Vitamin C in fish nutrition. A Fisk. Dir., Skr. Ser. Emaring, 4:3-32.
  6. Hung S.S.O., 1991. Hand book of nutrition requirement of finfish. CRS press. Boca Raton, pp.153-160
  7. Daghir, N. J. (2008) Poultry production in hot climates. Second Edition. Published by CAB international, Wallinford, Oxfordshine,UK,PP:294-325.
  8. Hayashi, K., Yoshizaki, R., Ohtsuka, A., Toroda, T. and Tuduki, T. (2004) Effect of ascorbic acid on performance and antibody production in broilers vaccinated against IBD under a hot environment. Proceedings of the 22nd World’s Poultry Congress, Istanbul, Turkey. p:550.
  9. Shoukry, A. (2004) Some physiological effects of potassium chloride and ascorbic acid supplementation on heat stress broiler Egyptian of Poultry Science. 21,[4]:1079-1100.
  10. Coates, M. E. 1984. Metabolic role of the vitamins. In: freeman B.M. (ed). Physiology and biochemistry of the domestic fowl. Academic press, London, page 27-36.
  11. Hornig, D., B. Glatthaar, and U. Moser. 1984. General aspects of ascorbic acid function and metabolism. In: Wegger, I., F.J. Tagwerker, and J. Monstgaard, (eds). Workshop on ascorbic acid functions in domestic animals. Royal danish Agricultural Society, Copenhagen, Denmark. page 3-24.
  12. Mc Dowell, L. R. 1989. Vitamins in animal nutrition comparative aspects to human nutrition. Vitamin C. Academic press, London, page 365-387.
  13. Gey, K. F. 1998. Vitamins E plus C and interacting conutrients required for optimal health. Biofactors. 7: 113-174.
  14. Keshavarz, K. 1996. The effect of different levels of vitamin C and cholecalsiferol with adequate or marginal levels of dietary calcium on performance and egg shell quality of laying hens. Poultry Science. 75: 1227-1235.
  15. Padilla, L., Matsui, T., Kamiya, Y., Kamiya, M.,Tanaka, M.,Yano, H. (2005) Heat stress decreases plasma vitamin C concentration in lactating cows. Livest Sci. 101: 300-304.
  16. Alvarez, M.B., Johnson, H.D. (1973) Effects of environment heat exposure on cattle plasma catecholamine and glucocorticoids. J Dairy Sci. 56:189-194.

تیل مایکامین

تیل مایکامین

شکل دارویی: محلول خوراکی
ترکیب: هر میلی لیتر محلول حاوی 250 میلی گرم تیل مایکوزین به شکل فسفات است.
موارد مصرف: جهت درمان و پیشگیری از عفونت های تنفسی طیور ناشی از مایکوپلاسماها، پاستورلا مولتوسیدا، اورنیتو باکتریوم رینو تراکئاله و سایر اجرامی که به تیل مایکوزین حساس هستند.
 دستور مصرف: یک بطری 60 میلی لیتری محلول تیل مایکامین® در 200 لیتر آب آشامیدنی به مدت 3 روز. درمان مجدد در صورت لزوم با همین دوز و به مدت 4 تا 24 ساعت قابل تکرار می باشد.
موارد منع مصرف: از مصرف دارو در ماکیان تخمگذار که تخم آنها به مصرف انسان می رسد خودداری شود. آب حاوی داروی تیل مایکوزین در اختیار اسب و سایر تک سمی ها قرار نگیرد.
عوارض جانبی: تاکنون موردی ذکر نشده است.
زمان پرهیز از مصرف: 12 روز قبل از کشتار
شرایط نگهداری: در دمای اتاق (کمتر از 30 درجه) و دور از نور مستقیم نگهداری شود.
بسته بندی: بطری پلی اتیلنی 60 میلی لیتری

 فارماکولوژی:

تیل مایکوزین یک آنتی بیوتیک  خوراکی از دسته ماکرولیدها است. ماکرولید از لحاظ لغوی یعنی لاکتون های بزرگ. اعضای این خانواده دارای 12 تا 16 حلقه لاکتونی هستند.

اثر بخشی این گروه از آنتی بیوتیک ها در برابر پاتوژن های مهم از جمله کمپیلوباکتر، کلامیدیا، لژیونلا و مایکوباکتریوم، منجر به توسعه انواع نیمه سنتتیک آن ها با افزایش فعالیت ضد باکتری، بهبود پارامترهای فارماکوکینتیکو کاهش عوارض جانبی شده است.

طبقه بندی آنتی بیوتیک های ماکرولیدی بر اساس اندازه حلقه لاکتون

تیل مایکوزین یک آنتی بیوتیک 16 حلقه ای با منشا دسمایکوزین است. این دارو نسل جدیدی از خانواده ماکرولیدها بوده و با مهار سنتز پروتئین باعث از بین رفتن باکتری ها می شود. این دارو از غشاء سلولی باکتری به درون آن نفوذ کرده و به جزء 50S ریبوزوم باکتری یا نزدیک محل دهنده یا P  متصل می شود، بنابراین پیوند tRNA را به محل دهنده یا P مسدود می کند و بدین ترتیب از انتقال پپتیدها از محل پذیرنده یا A به محل دهنده یا P جلوگیری کرده و متعاقب آن ساخت پروتئین مهار می شود.

دارو پس از مصرف از طریق آب آشامیدنی به بخش هایی از بدن که دارای pH پایین تری هستند، انتقال یافته و غلظت آن در سرم تا حد زیادی کاهش پیدا می کند. 6 ساعت پس از شروع مصرف مقادیر آن در بافت ریه تا حد قابل اندازه گیری یافت می شود. همچنین تیل مایکامین پس از 6 ساعت در کیسه های هوایی و در غلظت نسبتاً زیادی در کبد و کلیه قابل تشخیص است. دفع دارو از طریق کلیه و مدفوع می باشد.

تحقیقات نشان داده اند که استفاده از آنتی بیوتیک تیل مایکوزین نتایج چشمگیری در درمان گله های آلوده و افزایش وزن و بهره وری غذایی داشته است.

 در نمودارهای زیر نیز اثر درمانی تیل مایکامین در درمان عفونت های مایکوپلاسمایی و کاهش نرخ مرگ و میر در گله های گوشتی نشان داده شده است:

منابع:

  1. http://www.darounameh.com/
  2. مقایسه اثرات درمانی فلورفنیکل و تیل مایکوزین در برونکوپنومونی آنزئوتیک گوساله، دکتر غلامرضا محمدی؛ دکتر کامران شریفی؛ دکتر صادق سپاهی، مجله تحقیقات دامپزشکی (Journal of Veterinary Research)، دوره 59، شماره 3.
  3. The effect of a macrolid antibiotic on the control of mycoplasmas and production, Mavromati, E. Mavromati , Z. Gjeta, Biotechnology in Animal Husbandry 27 (3), p 721-731 , 2011.
  4. Antimicrobial therapy in veterinary medicine / [edited by] Steeve Giguère, John F. Prescott, Patricia M. Dowling. – 5th ed. p. cm.

داکسی آمین

داکسی آمین

شکل فیزیکی: محلول خوراکی

ترکیب: هر میلی لیتر از محلول داکسی آمین حاوی 100 میلی گرم داکسی سایکلین هیکلات می‌باشد.

موارد مصرف:  به منظور پیشگیری و درمان بیماریهای طیور مانند کلی باسیلوز، مایکوپلاسموز، CRD ناشی از مایکوپلاسما، عفونت های مفصلی، پاستورلوز، سالمونلوز، التهاب کیسه های هوایی، عفونت های استافیلوکوکی و سایر بیماری های ناشی از میکروارگانیسم های حساس به داکسی سایکلین تجویز می گردد.

دستور مصرف: در طیور گوشتی 5/0 تا 1 میلی لیتر از محلول داکسی آمین در 1000 لیتر آب آشامیدنی برای 6 روز متوالی مصرف شود.

موارد منع مصرف: در طیور تخمگذار که تخم مرغ آنها به مصرف انسان می رسد نباید تجویز شود. از مصرف داکسی آمین در موارد حساسیت به داکسی سایکلین و دیگر تتراسایکلین ها خودداری شود.

تداخل دارویی: نباید همزمان با پنی سیلین، سفالوسپورین ها، آمینوگلیکوزیدها، بی کربنات سدیم، کائولین، پکتین، سالیسیلات و بیسموت مصرف شود.

زمان پرهیز از مصرف:  طیورگوشتی: 5 روز
شرایط نگهداری: در جای خشک و در دمای پایین تر از 25 درجه سانتی‌گراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود.

بسته بندی: بطری های پلی اتیلنی 1 لیتری

 فارماکولوژی:

 داکسی سایکلین نوعی آنتی بیوتیک از دسته تتراسایکلین ها می‌باشد. این دارو به فرمول C22H24N2O8, HCl, ½ C2H6O, ½ H2O  و دارای وزن ملکولی 9/512 است.

داکسی سایکلین یک آنتی بیوتیک از خانواده تتراسایکلین ها است و مکانیسم اثر آن مثل سایر آنتی بیوتیک های این خانواده مهار سنتز پروتئین بواسطه اتصال به تحت واحد S30 ریبوزوم در هسته باکتری است .

داکسی سایکلین  یک تتراسایکلین نسل دوم و محلول در چربی بوده و از این رو نفوذ بهتری به داخل سلول و اثر طولانی تری نسبت به سایر آنتی بیوتیک های این خانواده دارد.

داکسی سایکلین به سرعت و به طور کامل از دستگاه گوارش جذب شده و دارای اثر بیشتری علیه باکتری های بی هوازی و اختیاری داخل سلولی است. نیمه عمر دفع داکسی سایکلین تقریباً 3 برابر نیمه عمر کلر تتراسیکلین است.  نیمه عمر داکسی سایکلین در سرم خون 5/19 ساعت است. پس از مصرف خوراکی در سراسر بدن منتشر شده و در کلیه، کبد، طحال و ریه بالاترین غلظت را دار.

بیش از 30% داکسی سایکلین بدون تغییر از طریق مدفوع دفع می گردد و با اتصال به  پروتئین های پلاسما بطور قابل برگشت براحتی منتشر می گردد. داکسی سایکلین توسط کبد از خون خارج شده و در صفرا و پارانشیم کبدی با غلظت زیادی یافت می شود. دفع دارو بطور عمده توسط کلیه ها است.

داكسي سايكلين بر علیه طیف وسیعی از باکتریهای گرم مثبت، گرم منفی،  باکتریهای بی هوازی و ارگانیسمهای دیگر مانند ریکتزیا ها وکلامیدیا اسپیروکت و اکتینومایست موثر است. باکتریهایی که حساسیت زیادی نسبت به تتراسایکلین ها دارند عبارتند از: استرپتوکوکسی بتا همولیتیک، استرپتوکوکسی غیر همولیتیک، کلستریدیا، بروسلا، هموفیلوس و کلبسیلا.
باکتریهایی که بطور متوسط به تتراسایکلین ها حساسیت دارند  شامل  کورینه باکتریوم،  اشریشیاکلی، پاستورلا، سالمونلا و باسیلوس آنتراسیس می باشند.

باکتریهایی که نسبتاً به تتراسایکلین ها مقاومت نشان می دهند عبارتند از: پروتئوس، سودوموناس، آئروباکتر آئروژنز، شیگلا، استرپتو کوکوس فیکالیس .

طبق نتایج به دست آمده از مقالات (کریستینا و همکاران، 2010) داکسی سایکلین در درمان بیماری کلی سپتی سمی در جوجه های گوشتی موفقیت چشمگیری داشته و مرگ و میر را تا صفر درصد کاهش داده است. علاوه بر آن موجب بهبودی مطلوبی در گله بوده تا جایی که گله پس از بهبودی وزن گیری مناسبی نیز داشته است. نتایج این تحقیقات در نمودار زیر قابل مشاهده است.

تأثیر داکسی سایکلین در کاهش نرخ مرگ و میر در گله آلوده به کلی سپتی سمی تا 10 روز پس از مصرف دارو

داکسی سایکلین به دلیل نفوذ بهتر به سلول، عملکرد موفق تری نسبت به تتراسایکلین های نسل قبل دارد. گزارش شده است که فراهمی زیستی در تتراسایکلین 18% و در داکسی سایکلین 22% میباشد. از آنجاییکه داکسی سایکلین در بین سایر تتراسایکلین ها بیشترین حلالیت در چربی، بیشترین قدرت نفوذ به سلول ها و حتی مایع مغزی- نخاعی (CSF) را دارا می باشد. نفوذ بهتر دارو موجب افزایش اثر درمانی آن با دوز پایین دارو است. ممکن است بتوان اثر درمانی مشابه را با سایر تتراسایکلین ها با دوز بالاتر نیز مشاهده کرد؛ اما مصرف تتراسایکلین ها به میزان زیاد باعث ایجاد مقاومت آنتی بیوتیکی می شود که به نوبه خود اثرات جبران ناپذیزی در فارم خواهد داشت. از این رو داروی داکسی سایکلین به دلیل فراهمی زیستی بالاتر نسبت به تتراسایکلین های نسل قبل، انتخاب مناسب تری برای درمان و همچنین پیشگیری از ایجاد مقاومت آنتی بیوتیکی می باشد.

منابع:

  1. Study of Doxicycline Efficacy in Broilers’ Colibacilosis, Cristina T. R. et.al./Scientific Papers: Animal Science and Biotechnologies, 2010, 43 (1)
  2. http://www.highpacks.com/
  3. http://www.infopoultry.net/
  4. http://www.dr-bagherzadeh.blogfa.com

کوکسیدیوز

کوکسیدیوز

بيمــاري كوكسيديوز یکی از پر هزینه­ترین بیماری­ها در صنعت طیور جهان است که توسط انگلي از گروه تک یاخته‌ها متعلق به شاخه‌ی اپی کمپلکسا، رده‌ی اسپوروزوا، زیر رده‌ی کوکسیدیا و جنس آیمریا ایجاد می شود. میزبان ایمریا تا حد زیادی اختصاصی بوده و هر میزبان ممکن است با چندین گونه ایمریا که بیماریزایی مختلفی دارند و منحصر به آن میزبان هستند آلوده شود. هفت گونه مهم ایمریا که در ماکیان موجب ایجاد بیماری کوکسیدیوز می شوند عبارتند از: ایمریا تنلا (Eimeria tenella)، ایمریا برونتی  (E. brunetti)، ایمریا نکاتریس  (E. necatrix)، ایمریا آسروولینا  (E. acervulina)، ایمریا ماکسیما  (E. maxima)، ایمریا میتیس (E. mitis) و ایمریا پراکوکس (E. praecox).

ظاهراً تمامی این هفت گونه در سراسر دنیا وجود دارند اما شایع ترین آنها ایمریا آسروولینا و ایمریا ماکسیما بوده و بیماریزاترین آنها ایمریا تنلا می باشد. هر یک از این سه گونه متداول ایمریا قسمتهای خاصی از روده را درگیر می کنند. ایمریا اسروولینا در دوازدهه، ایمریا ماکسیما در ژوژنوم و ایلئوم و ایمریا تنلا در سکوم ایجاد عفونت می کنند. جراحات و خونریزی روده در نهایت به صورت اسهال خونی قابل تشخیص می باشد (1).

اگرچه دامها مانند گاو و گوسفند نیز ممکن است به کوکسیدیوز مبتلا شوند اما به علت صدمات بیشتری که این انگل به طیور وارد می کند، این بیماری در طیور از اهمیت بیشتری برخوردار است. با شروع رشد و پرورش طیور به روش صنعتی، کنتــرل بیماری­های طیور اهمیت خاصی پیدا کرده و عدم توجه به این مسئله می­تواند خسارت­های سنگینی به دنبال داشته باشد. آیمریاها در سلولهاي پوششی روده تکثیر یافته و سبب تخریب آنها می شوند. لذا متعاقب آن فرایندهاي هضم و جذب مختل می شوند. مصرف مواد غذائی و آب کاهش یافته، پرنده دچار دهیدراتاسیون، کم خونی و اسهال شده و در برابر سایر بیماریها حساس می شود (2).

با وجودیکه بیش از 70 سال از مصرف داروهاي ضد کوکسیدیوز می گذرد و در این مدت با بهبود شرایط بهداشتی و مدیریتی و ایجاد ایمنیت با تولید واکسن هاي مختلف نیز موفقیت هائی حاصل شده است، اما کماکان بیماري کوکسیدیوز به عنوان یکی از علل عمده بروز خسارات اقتصادي مطرح می باشد. خسارات بیماري فقط مربوط به تلفات و مرگ و میر نیست، آنچه اهمیت بیشتري دارد شکل تحت بالینی بیماري است که با تأثیر منفی بر رشد و کاهش وزن بدن باعث کاهش بازده غذائی و افزایش ضریب تبدیل غذائی می شود (2).

انواع داروهاي ضد کوکسیدیوز

نام دارو کوکسیدیواستات کوکسیدیوسید گروه دارویی
سالينومايسين *** یونوفره
سمدورامايسين *** یونوفره
مادورامايسين *** یونوفره
ناراسين *** یونوفره
موننسین *** یونوفره
لازالوسید *** یونوفره
آمپرولیوم *** شیمیایی
نیکاربازین *** شیمیایی
هالوفوژينون *** *** شیمیایی
كلوپيدول *** شیمیایی
روبينيدين *** شیمیایی
تولترازوریل *** شیمیایی
ديكلازوريل *** شیمیایی
سولفا کلوزاین *** شیمیایی
سولفاکینوکسالین *** شیمیایی
دیاوردین *** شیمیایی
اتوپابات *** شیمیایی

 داروهاي ضد کوکسیدیوز را می توان به دو گروه عمده ترکیبات شیمیایی سنتتیک و داروهاي یونوفور پلی اتري دسته بندي نمود . استفاده از داروهاي ضد کوکسیدیوز در دهه 1940 میلادي همزمان با گسترش صنعت طیور در دنیا آغاز شد. مشتقات سولفانامیدي اولین گروه از ترکیبات شیمیایی بودند که در درمان و پیشگیري از بیماري بکار گرفته شدند. به تدریج ترکیبات شیمیایی دیگر مانند نیتروفوران ها، آمپرولیوم، نیکاربازین و … بکار رفتند. در اثر پیدایش مقاومت در برابر داروها، تأثیر تعدادي از ترکیبات ضدکوکسیدیوز کاهش یافته، لذا دارو هاي جدیدتري مانند یونوفورها که فراورده هاي تخمیري هستند تولید شدند (3) .

 امروزه داروهاي یونوفور پلی اتري متداولترین داروهاي ضد کوکسیدیوز می باشند که اولین نمونه آن موننسین در اوایل دهه 70 عرضه شده است. به تدریج سایر یونوفورها مانند لازالولسید، سالینومایسین، مادورامایسین و یونوفورهاي جدیدتر مانند سمدورامایسین تولید شده و با موفقیت بکار گرفته شدند . در مقایسه با ترکیبات شیمیایی مقاومت در برابر یونوفورها به کندي ایجاد می شود. در گذشته کنترل کوکسیدیوز پس از بروز علائم بالینی و با مصرف سولفانامیدها و سایر ترکیبات شیمیایی صورت می گرفت. اما امروزه تقریباً در تمام نقاط دنیا براي جلوگیري از بروز کوکسیدیوز در جوجه هاي گوشتی و کاهش خسارات اقتصادي ناشی از آن استفاده از داروهاي ضد کوکسیدیوز به شکل افزودنیهاي جیره غذایی ضروري به نظر می رسد (4).

ضمناً از داروهائی که جهت درمان موارد بالینی بیماري بکار می روند میتوانآمپرولیوم ، مشتقات سولفانامیدي (سولفاکلوزاین ، سولفادیمیدین+ دیاوردین) و تولترازوریل را نام برد.

خصوصیات داروي ضد کوکسیدیوز مناسب

عواملی که در انتخاب یک داروي ضد کوکسیدیوز خوب باید مد نظر قرار گیرد عبارتند از:

  • علیه اغلب گونه هاي متداول و بیماریزاي آیمریا مؤثر باشد .
  • اثر ضد ایمنی نداشته باشد و در ایمنی طیور علیه کوکسیدیوز اختلال ایجاد نکند .
  • فاقد اثر سمی و عوارض جانبی بوده و تأثیر منفی بر رشد ، وزن و ضریب تبدیل نداشته باشد .
  • از نظر باقیمانده دارو در بدن قابل قبول بوده و زمان قطع مصرف آن کوتاه باشد .
  • ارزان باشد .
  • تغییرات اورگانولیپتیک در گوشت مرغ ایجاد نکند .
  • با سایر مواد و داروها آنتاگونیسم نباشد.

و از همه مهمتر قابلیت توزیع مناسب و یکنواخت در جیره را داشته باشد. محصولات ضدکوکسیدیوز متعددی در بازار موجود هستند که به دلایل مختلف از جمله میکس نامناسب، عدم استفاده از carrier مطلوب در فرمولاسیون، شکل دارو و… توزیع یکنواختی در دان ندارند. در صورت عدم یکنواختی در دان ، درمان و پیشگیری با شکست مواجه خواهد شد. همچنین عدم یکنواختی در درمان موجب ایجاد عدم یکنواختی در گله و ضرر اقتصادی خواهد بود. هدف پرورش دهنده جوجه گوشتي توليد گله اي يکنواخت و خوب رشد يافته با کمترين هزينه ممکن مي باشد. دراين معادله يکنواختي گله نقش مهمي در دست يابي به بالاترين سود ايفا مي نمايد. اغلب مرغداران گلايه دارند که 20 درصد گله آنها تنها 4/1 کيلوگرم وزن داشته حال آنکه 80 درصد آنها 8/1 کيلوگرم مي باشند. تحت اين شرايط مرغداري که داراي گله اي شامل 1000 پرنده است 80 کيلوگرم وزن زنده را از دست مي دهد. بنابراین استفاده از داروهایی که توزیع یکنواخت در دان دارند، به ویژه در برنامه های پیشگیری حائز اهمیت است. داروهایی با شکل دارویی میکروگرانول مناسب تر از داروهای پودری است. علاوه بر شکل دارویی، فرمولاسیون، نوع carrier استفاده شده و میکس مناسب دارو نیز نقش تعیین کننده ای در یکنواختی درمان دارند (4).

 چرخه زندگی انگل آیمریا و داروهای موثر بر مراحل مختلف چرخه

چرخه زندگی کوکسیدیا زمانی شروع می‌شود که اووسیست فعال کوکسیدیا بعد از طی مراحل اسپروگونی توسط جوجه یا طیور حساس از محتویات بستر و یا غذا و آب دریافت و بلع گردد. بعد از این مرحله دیواره اووسیست طی عمل مکانیکی در سنگدان تخریب و اسپروزایت‌ها نیز در روده بواسطه عمل هضم‌کننده نمکهای صفراوی، تریپسین و اکسید دوکربن بر روی جدار اسپروسیست‌ها آزاد می‌شوند و با حرکت سرخوردن، بسته به گونه تک یاخته، قسمتهای مختلف دستگاه گوارش را مورد حمله قرار می‌دهند و در آنجا جهت تکثیر، چرخه داخل سلول را شروع می‌نمایند. اسپروزوایت‌ها به دو قسمت بافت روده حمله می‌کنند اولین قسمت فضای بین سلولهای روده‌ای و دومین قسمت نفوذ در کریپتها و فضای بین‌ سلولی آنها و سپس لایه لامینا پروپریا حرکت کرده و نفوذ به سلولها را از این لایه شروع می‌نمایند (5).

از این زمان انگل وارد مرحله غیر جنسی می‌شود و پس از ورود به سلول، گرد شده و رشد می‌نماید که بنام تروفوزوایت نامیده می‌شود. تروفوزوایت از طریق شیزوگونی یا مروگونی تقسیم شده ایجاد شیزونت نسل اول را می‌نمایند. مروزوایت‌ها سلولهای دراز و باریکی هستند که در داخل شیزونت‌ها بوجود می‌آیند، بعد از آن شیزونت پاره شده و مروزوایت‌های نسل اول آزاد گردیده که تخریب سلول را بدنبال دارد (5).

این مروزوایت‌ها ممکن است مجدداً وارد سلول اپتیلیال روده شده و شیزونت نسل دوم را ایجاد کنند. در برخی از گونه‌ها شیزونت نسل دوم منطقه وسیع‌تری را مورد هجوم قرار می‌دهد. مرحله شیزوگونی محدود بوده و حداکثر پس از چندبار تکرار، مروزوایت های حاصل وارد سلولهای اپیتلیال گشته و مرحله جنسی که به آن مرحله گامتوگونی گویند را شروع می‌نمایند (5).

در این مرحله گامتهایی ایجاد شده که از نظر شکل متفاوت هستند.

میکروگامتهای کوچک و متحرک به ماکروگامتها ملحق می‌شوند و تشکیل زیگوت را می‌دهند.

نام دارو مرحله تاثیر دارو
کوکسامین اسپوروزوئیتها و مراحل اول و انتهای تولید مثل غیر جنسی
مادورامین ابتداي چرخه زندگي و در مرحله غيرجنسي (اسپوروزوآيت و تروفوزوآيت)
آمپرامین پلاس شیزونت نسل اول
مونامین اسپروزوائیت و مروزوایت

 روش هاي مصرف داروهاي ضدکوکسیدیوز

داروهاي ضد کوکسیدیوز را می توان به روش هاي مختلف در برنامه پیشگیري از کوکسیدیوز مورد مصرف قرار داد .یکی از روش هاي قدیمی استفاده متوالی از یک دارو است. در این روش یک نوع داروي ضد کوکسیدیوز به طور مداوم در جیره غذایی تجویز می شود و تا زمانی که مقاومت داروئی علیه آن بوجود نیاید این عمل ادامه می یابد. این روش امروزه کاربرد کمتري دارد، چون مقاومت دارویی را تسریع می نماید و دیگر نمی توان از داروهاي مصرف شده براي پیشگیري استفاده نمود، لذا با توجه به بروز مقاومت داروئی باید تلاش شود تا با مصرف صحیح داروهاي موجود بر پدیده مقاومت فائق آمد. روش چرخش دارویی (Drug Rotation ) که در واقع تغییر دادن  داروي ضد کوکسیدیوز و استفاده از ترکیبات با مکانیسم اثر متفاوت می باشد، از مهمترین این روش ها است (6) .

 یکی از روش هاي چرخش دارویی روش switch program یا Slow rotation است که اصطلاحاً به آن روش چرخشی Rotation  نیز می گویند. در این روش پس از چند دوره داروي ضد کوکسیدیوز تغییر نموده و داروي دیگري مورد استفاده قرار می گیرد. براي مثال می توان براي چندین دوره متوالی (3-4  دوره) از یونوفورها استفاده نمود  (مثل مونامین) سپس یک یا دو دوره از داروهاي شیمیایی( مثل آمپرامین پلاس) استفاده کرد. مجددا یونوفورها (مثل مادورامین یا کوکسامین) را در برنامه پیشگیري منظور نمود.در بعضی مناطق بیماري کوکسیدیوز در فصول مختلف با شدت متفاوت بروز می کند، لذا در برنامه چرخش دارویی و انتخاب داروي ضد کوکسیدیوز این نکته را نیز می توان مد نظر قرار داد (6) .

(Shuttle program) fast rotation  روش دیگری است که اصطلاحا به آن روش تناوبی یا Shuttle می گویند. در روش تناوبی طی یک دوره پرورش از دو داروي ضد کوکسیدیوز مختلف استفاده می شود. براي مثال در فرمول غذائی جوجه هاي گوشتی در ابتداي دوره از یک داروي ضدکوکسیدیوز و در جیره پایانی از یک نوع دیگر استفاده می شود. پس از گذشت یک یا چند دوره دو داروي جدید براي این منظور به کار می رود. بدین ترتیب اولا تا حد امکان از پیدایش مقاومت جلوگیري می شود، ثانیاً داروهاي کنار گذاشته شده که براي مدتی مصرف نمی شوند، آیمریاها نسبت به آن ها حساس شده و پس از گذشت زمان مقرر مجدداً می توان از آنها در برنامه ضد کوکسیدیوز استفاده نمود  (6).

 در صورت اجرای برنامه Shuttle یعنی استفاده از دو نوع آنتی کوکسیدیال مختلف در یک  دوره، می توان بصورت زیر عمل کرد :
برنامه ۱ : مرحله اول آنتی کوکسیدیال غیر ionophore مرحله دوم آنتی کوکسیدیال ionophore
برنامه ۲ : مرحله اول آنتی کوکسیدیال ionophore مرحله دوم آنتی کوسیدیال غیر ionophore
برنامه ۳ : مرحله اول آنتی کوسیدیال ionophore نوع Aمرحله دوم آنتی کوسیدیال ionophore نوع B
برنامه ۴ : مرحله اول آنتی کوکسیدیال غیر ionophore نوع Aمرحله دوم آنتی کوسیدیال غیر ionophore نوع B

از میان ۴ برنامه Shuttle اشاره شده، کمترین اثر مثبت را برنامه سوم یعنی استفاده از دو نوع آنتی کوکسیدیال ionophore  در یک دوره خواهد داشت. در سال ۱۹۹۹ در آمریکا ، ۲۵ درصد مزارع مرغ گوشتی برنامه Shuttle اول یعنی در مرحله اول استفاده از آنتی کوکسیدیال ionophore را اجرا کرده اند. (6)

در پایان یادآوري این نکته لازم است که علاوه بر مصرف صحیح داروهای ضد کوکسیدیوز، رعایت بهداشت و بهبود شرایط مدیریتی مانند تمیز کردن و ضد عفونی مناسب سالن ها، جلوگیري از افزایش رطوبت بستر، افزایش فاصله بین دو جوجه ریزي، رعایت ایمنی زیستی (Biosecurity) و استفاده از برنامه واکسیناسیون مناسب جهت پیشگیري از سایر بیماري ها، از بین بردن جوجه هاي وازده و مریض و…در کنترل و پیشگیري از کوکسیدیوز می تواند بسیار مفید باشد. (6)

منابع

فلورامین آبزیان

فلورامین آبزیان

ترکیب: هر میلی لیتر از محلول فلورامین حاوی 100 میلی‌گرم فلورفنیکل می‌باشد.

موارد مصرف: علیه پاتوژن های باکتریایی ویژه آبزیان حساس به فلورفنیکل مانند Edwardsiella ictaluri, Flavobacterium columnare, Flavobacterium psychrophilum, Aeromonas salmonicida و درمان بیماریهایی نظیر ویبریوز،  ، استرپتوکوکوزیس، سپتی سمی (Septicemia) و کورک زایی (FURUNCULOSIS)

دستور مصرف:

ماهیان پرورشی: به میزان 10 تا 40 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن به صورت مخلوط با خوراک به مدت 5 روز

میگو: به میزان 100 میلی گرم در 100 کیلوگرم خوراک به مدت 3 تا 5 روز

زمان پرهیز از مصرف: 21 روز برای ماهی سالمون، 28 روز برای سایر ماهی ها

موارد احتیاط: این دارو تنها برای ماهیان آکواریوم و استخرهای پرورش ماهی استفاده میشود. مصرف دارو ترجیحاً توسط دامپزشک و تست آنتی‌بیو‌گرام تایید شده باشد.

شرایط نگهداری: در جای خشک و در دمای 10 تا 30 درجه سانتی‌گراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود.

بسته بندی: بطری های پلی اتیلنی 1 لیتری

  • اولین و تنها آنتی بیوتیک تایید شده توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) جهت کنترل بیماریهای ماهیان آب سرد
  • نسل جدید آنتی بیوتیک وسیع الطیف با فرمولاسیون منحصر به فرد با قابلیت انحلال شگفت آور حتی در آب های سخت و آب و هوای سرد
  • کاربردی ترین دارو برای کاهش سریع نرخ مرگ و میر
  • توزیع خوب در مایعات و بافت های بدن ماهی
  • حفظ سلامت ماهی و در نتیجه حفظ شرایط خوب تغذیه ای و رسیدن به شرایط اپتیمم رشد و بقا و کاهش هزینه های تولید.
  • برخی از فاکتورهای ذکر شده در یک مطالعه آماری در بین دارندگان مزرعه پرورش ماهی در ایالات متحده که از آنتی بیوتیک فلورفنیکل استفاده کرده بودند (کمپانیMerck ) ارزیابی شده و در جدول زیر قابل مشاهده است:
تجربه استفاده از فلورفنیکل سطح رضایتمندی
کنترل بیماری باکتریایی 100 %
کاهش سریع مرگ و میر 100%
حفظ شرایط مطلوب تغذیه ماهیان طی دوره درمان 2/97%
نظر کلی در مورد استفاده از فلورفنیکل 100%
  • زیست فراهمی بسیار مطلوب، حداقل اتلاف ماده موثره دارویی و رسیدن حداکثر آن به بافت هدف :
زیست فراهمی در دمای 10 درجه سانتی گراد در قزل آلای رنگین کمان 9/73 %
زیست فراهمی در دمای 16 درجه سانتی گراد در قزل آلای رنگین کمان 3/66%
  • دارای کمترین اثرات سوء در بدن ماهی، غذای انسان و محیط زیست. اثرات سوء داروی فلورفنیکل در ماهی در یک تحقیق جامع توسط کمپانی Merck  انجام شد و نتایج آن به شرح زیر گزارش شده است:
ماهیان قزل آلای تغذیه شده با 5 دوز درمانی به مدت 10 روز

 

ماهیان قزل آلای تغذیه شده با 10 دوز درمانی به مدت 20 روز (2 برابر)

 

عدم مشاهده اثرات منفی در:

مقدار غذا خوردن

وزن بدن ماهی

رفتار ماهی

بافت بدن ماهی

نرخ مرگ و میر

  • طبق مطالعات انجام شده، داروی فلورفنیکل نسبت به سایر آنتی بیوتیک ها تاثیر بهتری در مبارزه با باکتری های پاتوژن در مزارع پرورش ماهی دارد. در یکی از این مطالعات که توسط کمپانی Merck آمریکا انجام شده است، مقاومت دو گونه باکتریایی Flavobacterium psychrophilum و Aeromonas salmonicida در برابر 2 نوع آنتی بیوتیک بررسی شد. نتایج این بررسی در نمودار زیر قابل مشاهده است:

در این نمودار حروف به صورت زیر تفسیر می شوند:

S= Sensitive (حساس)     I= Intermediate (متوسط)        R= Resistant (مقاوم)

همان طور که در نمودار مشخص است، مقاومت گونه های مقاوم نسبت به آنتی بیوتیک فلورفنیکل کمتر است. گونه های حساس و متوسط مقاومتی نسبت به فلورفنیکل نشان ندادند. بنابراین این آنتی بیوتیک می تواند در درمان موفق تر باشد.

منابع:

  1. Antimicrobial therapy in veterinary medicine / [edited by] Steeve Giguère, John F. Prescott, Patricia M. Dowling. – 5th ed. p. cm.
  2. Aquaflor® (Florfenicol) Now Approved For Freshwater-Reared Salmonids, MERCK animal health, http://www.merck-animal-health-usa.com.
فلورامین ®
فلوسینامین ®
کرباسالامین ®
کوکسامین ®
مادورامین ®
گاواژ مولتامین ®

فلورامین ®

فلورامین®

ترکیب: هر میلی لیتر از محلول فلورامین حاوی 100 میلی‌گرم فلورفنیکل می‌باشد.

موارد مصرف: پیشگیری و درمان عفونت های ناشی از طیف وسیعی از باکتری های گرم مثبت (گونه های کلستریدیوم، استرپتوکوکوس، استافیلوکوکوس…) و منفی (اشرشیاکلای، پاستورلا همولیتیکا، هموفیلوس سومنوس، اکتینوباسیلوس..) .

موارد منع مصرف: مصرف این دارو در مرغ‌های تخمگذار و مادر در هنگام تولید توصیه نمی گردد. همچنین با سایر داروها مصرف نگردد.

دستور مصرف: 1 لیتر از محلول فلورامین در 1000 لیتر آب آشامیدنی حل شده و به مدت 5 روز متوالی تکرار شود. محلول ساخته شده حداکثر تا 24 ساعت مصرف شود.

زمان پرهیز از مصرف: 5 روز پس از آخرین نوبت مصرف دارو.

موارد احتیاط: مصرف دارو ترجیحا توسط دامپزشک و تست آنتی‌بیو‌گرام تایید شده باشد.

شرایط نگهداری: در جای خشک و در دمای 10 تا 30 درجه سانتی‌گراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود

بسته بندی: بطری های پلی اتیلنی 1 لیتری

 فارماکولوژی :

فلورفنیکل آنتی بیوتیک وسیع الطیفی است که از طیف اثر مشابه کلرامفنیکل (مؤثر بر گرم مثبت ها و گرم منفی ها) برخوردار است ولی خطر ایجاد آنمی آپلاستیک ناشی از مصرف کلرامفنیکل را به همراه ندارد. همچنین نفوذ آن در بافت های بدن بیشتر از کلرامفنیکل می باشد. این آنتی بیوتیک دارای خاصیت باکتریواستاتیک می باشد و با اتصال به ریبوزوم باکتری های حساس موجب مهار آنزیم پپتیدیل ترانسفراز گشته، در نتیجه باعث توقف انتقال اسیدهای آمینه به زنجیره های پپتیدی در حال شکل گیری می گردد و موجب مهار سنتز پروتئین می شود. ماهیت آن بصورت محلول در چربی و دارای pH اسیدی است.

طبق گزارشات ثبت شده، فلورفنیکل فعالیت بیشتری علیه پاستورلا، سالمونلا، E.coli و S.aureus نسبت به کلرامفنیکل و تیامفنیکل دارد. این دارو دارای فراهمی زیستی بالا، نفوذ بافتی مناسب و دفع سریع است که در درمان سیستمیک اهمیت دارد. بالا بودن میزان قابلیت جذب، رسیدن سریع به سطح غلظت درمانی در بافت های بدن، مقاوم بودن به آنز یم CAT و در نتیجه عدم ایجاد مقاومت باکتریایی، مجموعه مزایای فلورفنیکل نسبت به داروهای هم خانواده است که باعث می گردد این دارو برای درمان عفونت های ناشی از باکتری های ذکر شده انتخاب گردد.

تقریباً 65 – 45 درصد فلورفنیکل در پلاسما به شکل برگشت پذیر با آلبومین ترکیب میشود و بخش باقیمانده و آزاد بسرعت به داخل اکثر بافت های بدن از جمله مغز نفوذ میکند، بیشترین غلظت در کلیه، کبد و صفرا بوجود می آید. حدود 85 درصد بخش ترکیبی با پلاسما به بسیاری از مایعات بدن ازجمله CSF نفوذ می کند. مسیر اصلی دفع فلورفنیکل از طریق کلیه و ادرار است.

 فلورفنیکل به طور گسترده بصورت محلول در آب آشامیدنی در درمان عفونت های باکتریایی تنفسی و گوارشی طیور استفاده می شود . فلورفنیکل در بیماریهای مزمن تنفسی مایکوپلاسموز، کلی باسیلوز، کوریزای عفونی، کلستریدیوم و عفونت های ناشی از سالمونلا، پاستورلا، استرپتوکوکوس و استافیلوکوکوس طیور مؤثر می باشد.

تاثیرگذاری داروی فلورفنیکل ارتباط مستقیم با کیفیت دارو دارد. عوامل متعددی از جمله کیفیت مواد موثره اولیه، پروسه ساخت دارو و نحوه ی فرمولاسیون که نقش تعیین کننده در نرخ فراهمی زیستی دارو ایجاد میکنند، در کیفیت دارو موثر هستند. اگر دارو فراهمی زیستی مناسب نداشته باشد در نهایت دوز موثر به بدن حیوان هدف نرسیده و پروسه درمان نتیجه مناسب را نخواهد داشت، که در این صورت ضرر قابل توجهی را به فارم طیور وارد خواهد کرد. از اینرو شرکت آمینه گستر طی تحقیقات جامع فراهمی زیستی محصول فلورامین را در سطح فارمی مورد بررسی و ارزیابی قرار داده است.

این آزمایش در یک واحد صنعتی پرورش جوجه گوشتی واقع در کرج، استان البرز، و در دو سالن پرورش با ظرفیت های 5858 قطعه و 8855 قطعه انجام شد. آزمایش از زمانی شروع گردید که یک افزایش غیرطبیعی در مرگ و میر روزانه همراه با علائم بالینی و کالبدگشایی مبنی بر درگیری به کلی باسیلوز در سن 93 روزگی در این مزرعه دیده شد . به یک سالن آنتی بیوتیک فلورامین با دوز mg/kg/day 15 به مدت 8 روز متوالی در آب آشامیدنی توصیه شده و به سالن دیگر که درگیر همان بیماری بود محصول مشابه با برند متفاوت، با مقدار و مدت درمان مشابه تجویز شد. درصد تلفات و عدد تولید (Production number) در دو گروه  آزمایشی در سه دوره زیر پایش و از نظر آماری مقایسه شدند.

طبق نتایج نمودار بالا، فلورامین موفقیت چشمگیری در مقایسه با محصول مشابه دیگر، در کاهش تلفات داشته است.

 نتایج نمودار بالا نیز نشان دهنده موفقیت محسوس تر فلورامین در روند بهبود و افزایش مناسب نرخ تولید در مقایسه با محصول مشابه است.

نمودار بالا  نشان دهنده آن است که فلورامین در موارد تلف شده نیز سیر درمانی قوی تری را نسبت به محصول مشابه داشته و علی رغم تلف شدن  پرنده، توانسته کاهش چشمگیری در میزان ضایعات ناشی از بیماری ایجاد کند.

بر اساس نتایج این نمودار، جوجه های تحت درمان با فلورامین وزن گیری بهتری نسبت به گروه تحت درمان با محصول مشابه داشته اند. درمان موثرتر باعث اشتهای بهتر و در نتیجه افزایش وزن مطلوب در جوجه ها شده است.

نتایج به دست آمده در تحقیق انجام شده در فارم، تاثیر درمانی قویتر فلورامین را کاملاً اثبات میکند. این تاثیر به علت فراهمی زیستی بالای فلورامین است و این فراهمی زیستی مناسب به جهت مطالعات جامعی است که در فرمولاسیون منحصر به فرد فلورامین به کار رفته است. این فرمولاسیون موجب حلالیت کامل دارو در آب آشامیدنی طیور حتی در شرایط آب و هوایی نامناسب (دمای پایین یا آب های سخت)  و رسیدن دوز درمانی مطلوب به بدن پرنده شده است.

 منابع:

  1. Antimicrobial therapy in veterinary medicine / [edited by] Steeve Giguère, John F. Prescott, Patricia M. Dowling. – 5th ed. p. cm.
  2. ارزیابی کارایی آنتی بیوتیک فلورامین (فلورفنیکل) در کنترل و درمان شیوع طبیعی بیماری کلی باسیلوز در واحد های پرورش طیور گوشتی، گروه تحقیق و توسعه شرکت داروسازی و مکمل سازی آمینه گستر، مجله اولین کنگره علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست ایران.

فلوسینامین ®

فلوسینامین®

فلاووفسفولیپول 6/0%

ترکیب: هر گرم پرمیکس حاوی 6 میلی گرم فلاووفسفولیپول می باشد.

موارد مصرف:  در درمان عفونت های ناشی از باکتری های گرم مثبت و برخی از باکتر های گرم منفی نظیر پاستورلا استفاده می شود-کاهش تلفات و ضایعات در انواع طیور گوشتی، تخمگذار و بوقلمون.

دستور مصرف: طیور تخمگذار: مقدار 650-400 گرم پودر فلاوومایسین 6/0% مخلوط در هر تن  دان مصرفی

جوجه گوشتی: مقدار 800 -400گرم پودر فلاوومایسین 6/0% مخلوط در هر تن دان مصرفی.

گاو گوشتی و گوساله پرواری: مقدار 500-250 گرم پودر فلاوومایسین 6/0% مخلوط در هر تن خوراک دام.

بوقلمون: مقدار 1350-650 گرم پودر فلاوومایسین 6/0% مخلوط در هر تن خوراک مصرفی.

ماهیان سردابی: 7/6-6/0 گرم به ازای هر کیلوگرم خوراک

ماهیان گرمابی: 3/1-3/0 گرم به ازای هر کیلوگرم خوراک

میگو: 3/3-5/0 گرم به ازای هر کیلوگرم خوراک

زمان پرهیز از مصرف:  به دلیل عدم جذب روده ای فلاوومایسین به علت درشتی ملکول آن و در نتیجه عدم جذب در گوشت و تخم مرغ، زمان پرهیز از مصرف قبل از کشتار دام و طیور برای آن وجود ندارد.
شرایط نگهداری: در جای خشک و در دمای پایین تر از 25 درجه سانتی‌گراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود

بسته بندی: پاکت 10 کیلوگرمی

 فارماکولوژی:

 فلاوفسفولیپول با دخالت در بیوسنتز مورین، تکثیر این میکروارگانیسم ها را مختل می کند؛ مورین جزیی از ساختار دیواره سلولی میکروارگانیسم ها بوده و نقش مهمی در ساختار دیواره سلولی باکتریهای گرم مثبت دارد. آنزیم گلیکوزیل ترانسفراز نمیتواند فلاوفسفولیپول را از مورین تشخیص دهد. تخریب لایه مورینی موجب تخریب سلولها می شود. بنابراین تاثیر فلوسینامین® در مهار رشد باکتریهای گرم مثبت چشمگیر است. نتایج تستMIC  نشان می دهد که این آنتی بیوتیک هاله رشد باکتری های گرم مثبت را تا حد مطلوبی کاهش می دهد.

فلوسینامین® یک نوع محرک رشد می باشد که در طیور، گاو، خرگوش و گونه های آبزی استفاده می شود. فلوسینامین® موجب رشد میکروفلورهای مفید دستگاه گوارش مثل لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتر شده و در کاهش جایگزینی و کلونیزاسیون باکتریهای بیماریزایی نظیر سالمونلا، کلستریدیوم و E.coli موثر است. فلوسینامین® باعث کاهش ضخامت دیواره روده شده، از این رو جذب مواد غذایی بخصوص رنگدانه ها افزایش می یابد. به این ترتیب این آنتی بیوتیک علاوه بر اثر ضد باکتریایی در افزایش رشد گله نیز اثر مطلوبی دارد. همچنین فلوسینامین® هیچ تاثیری بر روی افزایش مقاومت های آنتی بیوتیکی درانسانها ندارد، از این رو گزینه مناسبی برای حفظ سلامت زنجیره غذایی نیز باشد. در تحقیقات انجام شده تاثیر این آنتی بیوتیک با سایر آنتی بیوتیک های محرک رشد نظیر باسیتراسین و ویرجینامایسین مقایسه شده و نتایج حاکی از عملکرد بهتر فلاووفسفولیپول در افزایش وزن روزانه در جوجه های گوشتی است:

تاثیر این آنتی بیوتیک محرک رشد در افزایش وزن و توده تخم مرغ نیز چشمگیر است.

از اثرات تأیید شده این آنتی بیوتیک می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

– در جوجه های گوشتی:

  • بهبود افزایش وزن روزانه و بهبود ضریب تبدیل غذایی

– در طیور تخمگذار:

  • بهبود ضریب تبدیل غذایی و اثر روی تولید تخم مرغ
  • بهبود تخمگذاری
  • افزایش وزن توده تخم مرغ

– مادر گوشتی:

  • کاهش هزینه تولید هر قطعه جوجه یک روزه
  • بهبود تعادل میکروفلور روده
  • کاهش وقوع انتریت نکروتیک (بوسیله کاهش انتشار کلستریدیوم پرفرینجنس)
  • بهبود پیگمانتاسیون تخم مرغ و گوشت
  • بهبود مقاومت در برابر شرایط استرس زا
  • جاذب الرطوبه بستر در طیور گوشتی، تخمگذار، مادر و بوقلمون
  • افزایش ماده خشک مدفوع (سلامتی دیواره روده وجذب مجدد آب از روده) و کاهش رطوبت بستر
  • اهمیت در سلامتی و تمیزی جوجه ها (مانع رشد و تکثیرباکتری های پاتوژن و کوکسیدیاها در بستر)

منابع:

 http://researchanddevelopment.aminehgostar.com/

  1. Flavomycin® Unique performance in all species and food safety benefits, Flavomycin general presentation poultry aqua 15 oct 08, huvepharma.com
  2. Jamroz et al, Arch. Geflü gelk., 1998 62, 200-208

کرباسالامین ®

کرباسالامین

آسپرین پلاس + ویتامین C

ترکیب: هر گرم حاوی 770 میلی گرم کرباسالات کلسیم معادل 600 میلی گرم آسپرین (استیل سالیسیلیک اسید) ، 2/75میلی گرم آسکوربات سدیم معادل 5/66 میلی گرم ویتامین ث (اسکوربیک اسید)

موارد مصرف: در هنگام التهاب، درد و تب حاصل از استرس های ناشی از گرما، حمل و نقل، واکسیناسیون و…

مقدار و روش مصرف:

طیور: یک ساشه(200 گرم) کرباسالات کلسیم+ویتامین ث در 500 لیتر آب آشامیدنی به مدت 5 روز.

گاو: 200-160میلی گرم به ازای یک کیلوگرم وزن بدن دو نوبت در روز.

اسب: 80-50 میلی گرم به ازای یک کیلوگرم وزن بدن دو تا سه نوبت در روز.

سگ: 40-15 میلی گرم به ازای یک کیلوگرم وزن بدن هر 48 ساعت.

زمان پرهیز از مصرف:  از 48 ساعت قبل از کشتار مصرف نشود.

شرایط نگهداری: در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم نگهداری شود. دور از دسترس کودکان نگهداری شود.

بسته بندی: ساشه های 200 گرمی و 2 کیلوگرمی 

فارماکولوژی:

کرباسالامین یک داروی ضد التهاب غیر استروئیدی است که معمولاً به عنوان ضد درد و تب بر مورد استفاده قرار می‌گیرد. يك شيميدان فرانسوي به نام چارلز گرهاردت  (Charles Gerhardt)  در سال1853 اسيد ساليسيليك را با استفاده از بافر كلريد استيل و سديم خنثی کرده و اسيد استيل ساليسيليك را  توليد نمود. محصول اين واكنش  موثر بود ، ولي او علاقه اي براي عرضه آن به بازار نداشت و كشف خود را رها كرد. يك شيميدان شركت باير به نام فليكس هوفمان (Felix Hoffmann)  كه در جستجوي دارويي با مزه قابل قبول براي درمان التهاب بود، در سال1897 محصول مذكور را دوباره كشف كرد. در سال 1899 باير ، اسيد استيل ساليسيليك را با نام تجاري آسپيرين به بازار عرضه كرد كه يكي از موفق ترين داروها در تاريخ بود. آ در این کلمه اشاره به استیل دارد و سپیرین از کلمه‌ای آلمانی آمده است که مربوط به کلمه‌ی سالیسیلات است. کرباسالات کلسیم یک ترکیب شلاته شده متشکل از استیل سالیسیلات کلسیم (نمک کلسیمی آسپرین) و اوره است که جذب بهتری نسبت به آسپرین دارد.

التهاب باعث بروز واکنش های شیمیایی در بدن و افزایش موضعی فشار خون به همراه درد، التهاب و قرمزی می شود. التهاب همچنین باعث ایجاد تب و افزایش دمای بدن می شود. کرباسالامین با مقابله با التهاب شدید باعث کاهش درد و ادم و همچنین فروکش کردن دمای بدن می شود.

درد چیست؟

درد عبارت است از احساس ناخوشایند یک موجود زنده ( اعم از انسان، دام، طیور و …) که معمولا به علت تحریک پایانه های عصبی آزاد ایجاد می گردد. پایانه های عصبی آزاد، گیرنده های فاقد کپسول و میلین هستند که تقریبا در اکثر نواحی بدن یافت می شوند. این گیرنده ها به تحریکات مکانیکی، دما (گرما یا سرما) و مواد شیمیایی مضر پاسخ می دهند. فیبر عصبی آنها درد را به سیستم عصبی مرکزی انتقال می دهد تا از آسیب بیشتر بافتی جلوگیری گردد. بنابراین انتهاهای عصبی آزاد، گیرنده های درد هستند که نوسیسپتور (Nociceptor) نامیده می شوند. گیرنده های درد شیمیایی (Chemical nociceptor) به مواد شیمیایی مختلف واکنش نشان می دهند. برخی از این مواد ممکن است هیستامین، پروستاگلاندین ها، سروتونین، آنزیم های پروتئولیتیک، برادی کنین و یون های پتاسم باشد.

پروستاگلاندین‌ها یکی از مهمترین واسطه‌های شیمیایی در داخل بدن هستند که با تاثیر بر روی گیرنده‌های مختلف سلولی تاثیرات متنوع زیادی در بدن دارند. پروستاگلاندین مولکول لیپیدی بیست کربنه با ساختاری شبیه کلسترول است. پروستاگلاندینها دارای انواع مختلفی مانند PGF2,PGE2 آلفا ، PGI2 و غیره هستند. پروستاگلاندین‌ها یکی از مهمترین واسطه‌های التهاب می باشند و مهار ساخت آنها توسط داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی موجب کاهش التهاب و در نتیجه کاهش درد می شود.

روند سنتز پروستاگلاندین

عملکرد کرباسالامین و داروهای مشابه آن نیز بر مبنای متوقف ساختن تولید پروستاگلاندین‌ها، که هورمون‌های یاخته‌ای مؤثر در پیدایش درد و التهابند، استوار است. کرباسالامین با مهار آنزیم پروستاگلاندین H سنتاز  که اسید آراشیدونیک را به پروستاگلاندین‌ها تبدیل می‌کند، سنتز پروستاگلاندین ها را مختل میکند. پروستاگلاندین‌ها باعث ایجاد بسیاری از نشانه‌های التهاب مثل سرخی ناشی از گشاد شدن رگ‌ها و گرم شدن بدن یا تب می‌شوند.

البته در دهه‌های اخیر معلوم شده است که فرضیه‌ی پروستاگلاندینی تنها برخی از آثار کرباسالات کلسیم و ترکیبات مشابه آن را توضیح می‌دهد. این‌گونه به‌نظر می‌رسد که قدرت ضد التهابی این دارو نه تنها به دلیل مهار پروستاگلاندین‌ها که به خاطر توانایی آن‌ها در ایجاد اختلال در برهم‌کنش‌های غشای یاخته‌ها نیز هست. مثلاً نتایج پژوهش‌های انجام گرفته در آزمایشگاه جرالد وایسمن نشان می‌دهند که چگونه داروهای شبه‌آسپیرین باعث جلوگیری از فعال شدن یاخته‌هایی می‌شوند که در نخستین مراحل التهاب حاد نقش دارند.

در گله های دام و طیور نیز در موارد زیادی التهاب های حاد همراه با تب و بی اشتهایی مشاهده می شود. در این موارد تجویز داروی کرباسالامین که فرمول آن با ویتامین C نیز غنی شده است، توصیه می شود. اثرات وسیع ضد التهابی ویتامین C ، در توضیحات پرمیکس ویتامین C به تفصیل ذکر شده است. همچنین از کرباسالامین برای افزایش رشد، آلودگی کمتر، بهبود راندمان استفاده از خوراک و بهبود کیفیت لاشه در طیور گوشتی نیز استفاده می شود.

منابع:

  1. Hedner T and Everts B. The early clinical history of salisylates in rheumatology and pain. Rheumatol. 1998; 17: 17 – 25.
  2. Murray, F. E.; Hudson, N.; Atherton, J. C.; Cole, A. T.; Scheck, F.; Hawkey, C. J. (1996). “Comparison of effects of calcium carbasalate and aspirin on gastroduodenal mucosal damage in human volunteers”. Gut 38 (1): 11–14.

کوکسامین ®

کوکسامین®

دسته دارویی: کوکسیدیواستات یونوفوره

شکل دارویی: میکروگرانول مخلوط در دان

ترکیب دارو: هر کیلوگرم دارو حاوی 120 گرم سالینومایسین سدیم می باشد.

موارد مصرف: جهت جلوگیری از کوکسیدیوز ناشی از E. acervulina, E. maxima, E. Brunatti ,     E. tenella, E. necatrix در طیور گوشتی و طیور تخمگذار . تا قبل از شروع تخمگذاری.

دستور مصرف:

طیور گوشتی: 500 گرم کوکسامین® 12% در هر تن خوراک

پولت: 500-300 گرم کوکسامین® 12% در هر تن خوراک  از یک روزگی تا 7 روز قبل از آغاز تخمگذاری.

زمان پرهیز مصرف: 5 روز قبل از کشتار و یک هفته قبل از آغاز تخمگذاری مصرف قطع شود.

موارد منع مصرف: در طیور تخمگذار در زمان تولید مصرف نمی شود.

موارد احتیاط: هنگام اختلاط و حمل از دستکش، عینک و ماسک ضد غبار استفاده شود. در صورت تماس با چشم بلافاصله با آب شستشو گردد.

بسته بندی: پاکت 10 کیلوگرمی – سطل 5 و 10 کیلوگرمی

 فارماکولوژی:

فعالیت بیولوژیکی سالینومایسین ناشی از ویژگی آن در تشکیل کمپلکس­های یونی می­باشد. سالینومایسین قادر است با یونهای سدیم و پتاسیم کمپلکسهای یونی قابل حل در چربی تشکیل دهد.

این کمپلکس­های یونی غشاهای تک یاخته را نسبت به یونهای سدیم و پتاسیم نفوذپذیر می­سازد. در واقع مولکول سالینومایسین به عنوان حامل یون بخصوص پتاسیم به داخل کوکسیدی عمل می­کند. افزایش ورود یونها به داخل سلول باعث تحریک پمپ سدیم ـ پتاسیم و در نتیجه  مصرف انرژی می­شود. تک یاخته برای ایجاد تعادل در فشار اسمزی با مصرف انرژی(ATP)  بیشتر سرعت پمپ سدیم ـ پتاسیم را افزایش می­دهد، تا جائیکه ذخیره انرژی سلول پایان یافته که در این حالت به علت تجمع یونی در داخل سلول و جذب بیش از حد آب، تک یاخته متورم شده و در نهایت از بین می­رود. سالینومایسین در برابر اسپوروزوئیت­ها و مراحل اول و انتهای تولید مثل غیر جنسی کوکسیدیای طیور موثر است. این دارو برای کنترل و پیشگیری از کوکسیدیوز ناشی از انواع گونه­های آیمریا (آسروولینا، برونتی، ماگزیما، میواتی، نکاتریکس، و تنلا) در جوجه­های گوشتی در تمام دوره پرورش مورد مصرف قرار می­گیرد.

تحقیقات متعددی در زمینه بررسی تاثیر این دارو در فارم جوجه های گوشتی  انجام شده است. نتایج این تحقیقات نشان دهنده تاثیر قوی دارو در کاهش تلفات، افزایش وزن و کاهش میزان اووسیت دفع شده (که نشانه کاهش آلودگی به انگل است) می باشد. در نمودارهای زیر این نتایج به وضوح قابل مشاهده هستند. در این نمودارها تفاوت فاکتورهای ذکر شده در دو گروه نمایش داده شده است. گروه اول دارو را به عنوان پیشگیری از کوکسیدیوز در جیره غذایی دریافت نکرده اند ( گروه کنترل) ، گروه دوم دارو را به عنوان پیشگیری از کوکسیدیوز در جیره غذایی دریافت کرده اند (گروه تیمار شده).

در سن ٢٦ روزگي جوجه هاي هر دو گروه از راه دهان و با مقدار 5/٠ ميلي ليتر از سوسپانسيون حاوي مخلوطي از اووسيت هاي چهارگانه آيمرياي شايع در ايران به ترتيب شامل ) ١٠٠٠٠٠ عدد اووسيست E.acervulina  ، 4٠٠٠٠ عدد اووسيستE.maxima ،  30000 عدد اووسيست E.necatrix و ٣٠٠٠٠ عدد E.tenella در ٢٠٠ ميكروليتر( مورد تلقيح قرار گرفته و آلوده شدند.

نتايج بدست آمده نشان مي دهد كه افزودن سالينومايسين به خوراك سبب افزايش معني دار وزن و خوراك مصرفي و كاهش تلفات در جوجه هاي مبتلا به كوكسيديوز تجربي گرديد .

اين نتايج با يافته هاي برخي محققين  از جمله شجاعدوست و همکاران (1382)، Augustine و همکاران (1999) و Chapman و همکاران (2004)، كه تاثير سودمند اين دارو را بر جبران افت وزن جوجه هاي مبتلا به كوكسيديوز

نشان داده اند همخواني دارد . Danforth و همکاران نیز (1977) در یک مطالعه با بررسي فعاليت ضدكوكسيديائي Salinomycin  در جوجه گوشتي، اعلام کردندكه اين دارو در مقادير كم مي تواند اثرات رضايت بخشي بر كاهش دفع اووسيت و علائم بيماري بگذارد.

 منابع:

  1. بررسي تاثير سالينومايسين بر عملكرد جوجه هاي گوشتي در آلودگي تجربي به كوكسيديوز، منصور مياحی و همکاران، چهارمين سمپوزيوم ملي بهداشت و بيمار يهاي طيور- شهركرد.
  2. مقایسه اثرات داروهای ضد کوکسیدیایی مادورامایسین و سالینومایسین برفراوانی اووسیست ها دفع شده و بازدهی تولید در جوجه های گوشتی، حميد رضا عزيزي و همکاران، نشریه دامپزشکی، شماره 85.
  3. شجاعدوست، بهرام؛ مديرصانعي، مهرداد و رهبري، صادق؛ اثر برخي از كوكسيديواستات ها بر پارامترهاي رشد جوجه هاي گوشتي در عفونت تجربي كوكسيديايي. مجله دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران، 1382 .381-377 :4 ؛58
  4. Augustine, P. C. and Danforth, H. D; Influence of betaine and salinomycin on intestinal absorption of methionine and glucose and on the ultrastructure of intestinal cells and parasite developmental stages in chicks infected with Eimeria acervulina. Avian. Dis; 1999; 43: 89–97.
  5. 4-Chapman, H. D., Matsler, P. & LaVorgna, M. W; The effects of salinomycin and roxarsone upon the performance of broilers when included in the feed for four, five, or six weeks and infected with Eimeria species during the starter or grower phase of production. Poult. Sci; 2004; 83:761-764.

 

 

مادورامین ®

مادورامین®

دسته دارویی: کوکسیدیواستات یونوفوره

شکل دارویی: میکروگرانول مخلوط در دان

ترکیب دارو: هر کیلوگرم حاوی 10 گرم مادورامایسین آمونیوم می باشد.

موارد مصرف: مادورامایسین یک کوکسیدیوستات یونوفوره می باشد که بر اکثر گونه های آیمریا در طیور گوشتی و بوقلمون موثر است.

دستور مصرف: طیور گوشتی: 500 گرم در هر تن خوراک

تضاد دارویی: با سایر کوکسیدیواستات های یونوفوره بطور همزمان مصرف نشود. این دارو با تیامولین و محرکهای رشد تضادی ندارد.

شرایط نگهداری: در جای خنک و خشک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود. هنگام اختلاط و حمل از دستکش، لباس، عینک و ماسک استفاده شود.

زمان پرهیز دارویی: 5 روز قبل از کشتار

بسته بندی: پاکت 10 کیلوگرمی، سطل

 فارماکولوژی:

مادورامايسين آنتی بیوتیک یونوفوره وسیع الطیف است که توانایی تشکیل مجموعه های قابل حل در لیپیدها با یون های مثبت قطبی مثل سدیم، پتاسیم، کلسیم و منیزیم را داشته و بدین ترتیب این یون های مثبت را از غشاهای بیولوﮊیک مانند غشای تک یاخته آیمریا عبور می دهد.  در مراحل خارج سلولی برروی غشا سلولی حباب هایی ایجاد می گردد که نشان دهنده تغییرات در استحکام و قوام دیواره و همچنین اسمولاریته درون سلولی است.

این داروها انتقال یون مثبت را افزایش داده و با تحریک پمپ سدیم- پتاسیم درون سلولی، مصرف بیش از اندازه انرژي را باعث می شوند که باعث افزایش قابل توجه عمل گلیگولیز در انگل شده و در نهایت منجر به مرگ آن می شود.

اين دارو در ابتداي چرخه زندگي و در مرحله غيرجنسي (اسپوروزوآيت و تروفوزوآيت) گونه­هاي ایمريا عمل كرده و باعث نابودي آنها مي­گردد. همچنين اين دارو از تكامل شيزونت­ها قبل از اينكه بتوانند به پرنده آسيب شديدي برسانند جلوگيري مي­كند.

تحقیقات متعددی در زمینه بررسی تاثیر این دارو در فارم جوجه های گوشتی  انجام شده است. نتایج این تحقیقات نشان داد که استفاده از  Maduramicin همراه با جیره غذایی سبب افزایش وزن بدن، افزایش میزان مصرف غذا و بهبود ضریب تبدیل غذایی می شود. Maduramicin  دارای قدرت درمانی بالا )حدود 14-12  برابر سایر یونوفوره ها(  بوده و موارد زیادی از مقاومت دارویی آن گزارش نشده است. تاثیر قوی دارو در کاهش تلفات، افزایش وزن و کاهش میزان اووسیت دفع شده (که نشانه کاهش آلودگی به انگل است) می باشد. در نمودارهای زیر این نتایج به وضوح قابل مشاهده هستند. در این نمودارها تفاوت فاکتورهای ذکر شده در دو گروه نمایش داده شده است. گروه اول دارو را به عنوان پیشگیری از کوکسیدیوز در جیره غذایی دریافت نکرده اند ( گروه کنترل)، گروه دوم دارو را به عنوان پیشگیری از کوکسیدیوز در جیره غذایی دریافت کرده اند (گروه تیمار شده).

در سن ٢٦ روزگي جوجه هاي هر دو گروه از راه دهان و با مقدار 5/٠ ميلي ليتر از سوسپانسيون حاوي مخلوطي از اووسيت هاي چهارگانه آيمرياهاي شايع در ايران به ترتيب شامل ) ١٠٠٠٠٠ عدد اووسيست E.acervulina  ، 4٠٠٠٠ عدد اووسيستE.maxima ،  30000 عدد اووسيست E.necatrix و ٣٠٠٠٠ عدد E.tenella در؟ مورد تلقيح قرار گرفته و آلوده شدند.

 همچنین در تحقیقات متعدد دیگر نیز ثابت شده که مادورامایسین دارای قدرت درمانی حدود 24ـ12 برابر بیشتر از سایر یونوفوره های ضد کوکسیدیوز می­باشد )فضل آرا ، 1377) و تاکنون هیچ گونه مقاومت دارویی ؟برای این دارو کشف نشده است. Mc dougald و همكاران در سال 1987 در يك بررسي حساسيت آيمريای جدا شده از ٩ فارم جوجه هاي گوشتي در برزيل و آرژانتين را به داروهاي مختلف ضد كوكسيديايي بررسي كردند و نتيجه گرفتند كه كمترين ميزان تلفات در گروه Maduramicin وجود داشت. همچنین در اين تحقيق بيشترين راندمان غذايي مربوط به مصرف Maduramicin  بود كه با ميزان 7-5 ppm  بهترين نتيجه را داشت. همچنين طی مطالعاتي كه در بلژيك انجام شد حساسیت گونه های مختلف آيمرياي پرندگان را به داروهاي يونوفوره (Maduramicin، Naracin…) مورد بررسی قرار دادند و نشان دادند که Maduramicin موجب بیشترين افزايش وزن  شد.

 منابع:

  1. مقایسه اثرات داروهای ضد کوکسیدیایی مادورامایسین و سالینومایسین برفراوانی اووسیست ها دفع شده و بازدهی تولید در جوجه های گوشتی، حميد رضا عزيزي و همکاران، نشریه دامپزشکی، شماره 85.
  2. . فضل آرا، ع، ف، نبی پور، پ، فرد اصفهاني، مجيد محتسبی،(1377 )، اطلاعات و کاربرد داروهای دامپزشکی، شرکت توزیع پخش دارو (پخش بررسی های علمی) ، تهران، صفحات 414 – 420 .
  3. McDougald, L.R., Wang. G.T., Kantor. S., Schenkel, R. And Quarles, C. (1987b) Efficacy of maduramicin against ionophoretolerant field isolates of coccidia in broilers. Avian Dis. 31: 302- 308.
  4. Peters J.E., Derijcke, J., Verlinden, M., Wyffels, R. (1994) Sensitivity of avian Eimeria spp. to seven chemicals and five ionophore anticoccidials in five Belgian integrated broilers Avian Dis., 38: 483-493.

گاواژ مولتامین ®

گاواژ مولتامین®

گاواژ خوراکی

ترکیب :

ترکیبات واحد مقدار در 60 میلی لیتر
ویتامین A واحد بین المللی 7500
ویتامین D3 واحد بین المللی 750
ویتامین E واحد بین المللی 1500
ویتامین B1 میلی گرم 90
ویتامین B2 میلی گرم 75
نیاسینامید میلی گرم 150
دکسپانتنول میلی گرم 75
ویتامین B6 میلی گرم 50

 موارد مصرف :

به منظور بهبود مقاومت در مقابل استرس های مختلف به خصوص استرس های ناشی از تحرک و تولید حرارت بالا در اسب های ورزشی، تأمین سریع مواد ویتامینی جهت حمایت از متابولیسم سریع مواد مغذی، تأمین مواد ویتامینی در مواقع بیماری که حیوان نمی تواند تغذیه کافی داشته باشد و همچنین تأمین احتیاجات مواد مغذی و مواد ویتامینی در مواقع خاص مثل باروری که نیاز به مقدار بالاتر می باشد.

مقدار و روش مصرف :

کره اسب : 10 میلی لیتر در 1 لیتر آب آشامیدنی .

مادیان و نریان: 10 میلی لیتر در 1 لیتر آب آشامیدنی .

 ظرف بسته بندی :

محلول خوراکی مولتی ویتامین + الکترولیت در بطری پلی اتلینی سفید با Cap نارنجی رنگ حاوی 1000 میلی لیتر محلول بسته بندی می شود.

 فارماکولوژی :

بطور کلی استفاده از ویتامین ها به صورت ژل در اسب جهت حمایت از اثرگذاری ویتامین های موجود در خوراک و مکمل های غذایی مصرفی می باشد. شکل فیزیکی ژل باعث جذب بیشتر و سریعتر مواد مغذی در بدن می شود.

ویتامین A: تشکیل و محافظت از پوست و غشاهای موکوسی، بهبود باوری، متابولیسم سلولی و تقویت سیستم ایمنی، موثر در بینایی بخصوص دید در شب. ویتامین A باعث تنظیم بیان ژن بخصوص در طی تمایز سلولی می شود که در نهایت باعث توسعه بافت جنین می شود. Formation and protection of the skin and mucous membranes, fertility, cell metabolism, immunity. Effective in vision specially night vision. It regulates gene expression during cell differentiation. Due to this regulation, it is very important in reproduction and the creation of the embryo.

ویتامین D3: تنظیم و تصحیح متابولیسم کلسیم و فسفات را در خون انجام داده و نقش مهمی در جذب کلسیم و فسفات از روده بر عهده دارد و در حیوانات جوان تر و در حال رشد برای توسعه طبیعی اسکلت و دندان ها ضروری می باشد. (Metabolism of Calcium and Phosphorous for skeletal and teeth development)

ویتامین E: ویتامین E یک ترکیب غیرسمی و محلول در چربی است که دارای نقش مهمی در برخی از عملکردهای فیزیولوژیک  از جمله عملکرد اکسیداسیونی، توسعه ماهیچه و بهبود باروری، سیستم ایمنی و سیستم عصبی دارد. (Vitamin E is a non-toxic, fat soluble vitamin which has an important role in many physiological functions such as Antioxidant, muscle integrity, fertility, immune response and nerve.)

ویتامین گروه ب: ويتامينهاي گروه B عمدتاً در چرخه هاي متابوليسم سلولي، تشکیل سلول های خونی قرمز، متابولیسم انرژی، متابوليسم پروتئين ها، چربي ها، كربوئيدراتها و انتقال دهنده های عصبی نقش اساسی دارند.

ويتامين B1: براي بيوسنتز استيل كولين در پايانه هاي عصبي و پايداري غشا ميلين سلولهاي عصبي ضروري مي باشد. تیامین یا ویتامینB1، برای رشد و فعالیت طبیعی اعصاب ضروری است. کمبود آن باعث اختلال در کار سیستم عصبی می گردد. بیشتر گیاهان و بافت های حیوانی منابع غنی از تیامین هستند.

ويتامينB2: براي حفظ و پايداري غشاهاي مخاطي و غشا ميلين اعصاب محيطي مورد نياز است.

نیاسین آمید (نیاسین) (B3): در عملکرد متابولیک آنزیم های حاوی NADوNADPدر واکنشهای اکسیداسیون- احیا نقش اساسی دارد. این ویتامین برای رشد ضروری است.

دکسپنتنول (B5): در ساخت كوآنزيم A و بهبود مقاومت بدن در برابر استرس ضروري مي باشد. ویتامین ب۵ برای متابولیسم کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها ضروری است و در سنتز هورمون‌ها نقش دارد. کمبود این ویتامین باعث کاهش رشد می گردد.

ويتامين B6: تولید هموگلوبين در بدن، داراي نقش کوآنزیمی در واکنش های بیوشیمیایی

 شرایط نگهداری :

در جای خشک و در درمای 10 تا 30 درجه سانتی گراد و دور از دسترس اطفال نگهداری شود.

 موارد منع مصرف : ندارد

 زمان پرهیز از مصرف :   ندارد

منابع:

  1. دارونامه دامپزشکی، انتشارات جهاد دانشگاهی ‌واحد تهران، دیناگری آلن, سیدمحمد فقیهی, حمیدرضا گندمی‌ثانی (1393). 1028 صفحه.
  2. Hamdy, A. H., et al. “Therapeutic effect of optimal lincomycin concentration in drinking water on necrotic enteritis in broilers.” Poultry Science4 (1983): 589-591.
  3. Konjufca, V. K., et al. “Influence of dietary vitamin E on phagocytic functions of macrophages in broilers.” Poultry Science9 (2004): 1530-1534.
  4. Mattila, P., J. Valaja, L. Rossow, E. Vena¨la¨inen and T. Tupasela. 2004. Effect of Vitamin D2- and D3-Enriched Diets on Egg Vitamin D Content, Production, and Bird Condition During an Entire Production Period. Poult. Sci. 83:433–۴۴۰٫
  5. Meluzzi, A., et al. “Effects of dietary vitamin E on the quality of table eggs enriched with n-3 long-chain fatty acids.” Poultry Science4 (2000): 539-545.
  6. Shultz, Susanne, et al. “Diclofenac poisoning is widespread in declining vulture populations across the Indian subcontinent.” Proceedings of the Royal Society of London B: Biological SciencesSuppl 6 (2004): S458-S460.
  7. TENGERDY, ROBERT P., and JANE C. BROWN. “Effect of vitamin E and A on humoral immunity and phagocytosis in E. coli infected chicken.” Poultry Science 56.3 (1977): 957-963.
  8. http://www.understanding-horse-nutrition.com/vitamin-a.html
  9. Importance of Vitamin E in Horses, by DVM Frank K. Reilly, http://holistichorse.com/health-care/importance-of-vitamin-e-in-horses.
  10. The Story of B Vitamins in Horse NutritionBy Kentucky Equine Research Staff · June 5, 2012, http://www.equinews.com/article/story-b-vitamins-horse-nutrition.
فهرست